مشكلات بينايي

بسياري از افراد نگران مشكلاتي هستند كه چشم ها را تحت تاثير قرار مي دهند مخصوصا آنهايي كه بر وضوح ديد تاثير مي گذارند. اين مقاله در مورد اكثر بيماري هايي است كه بر چشم و نهايتا ديد چه به صورت دائمي يا موقتي تاثير مي گذارد و توضيح داده شده است كه چگونه ايجاد ميشوند و براي آنها چه اقداماتي بايد انجام داد.

مشکلات بینایی
مشکلات بینایی

افت بينايي مي تواند نسبي (به معناي خراب شدن يا مبهم شدن ديد) يا كامل (به اين معنا كه كل يا بخشي از ديد در يك چشم يا هر دو چشم براي عملكرد موثر بسيار ضعيف باشد) باشد. ممكن است با درد يا بدون درد و ناگهاني يا تدريجا باشد و همه اين ها سرنخهايي براي يافتن علت هستند. برخي از افتهاي ديد (اما نه همه) دائمي و برخي از آنها (البته نه همه) قابل پيشگيري هستند.

چشم چيست؟

چشم يك كره در يك حفره استخواني است كه به وسيله ماهيچه ها حركت مي كند. به لحاظ پزشكي به كل چشم به عنوان يك گوي اشاره ميشود چون شكل كروي دارد. اين كره حاوي يك منفذ جلويي شفاف (مردمك) و مجموعه اي از قسمتهاي بزرگ كننده- يك منفذ شفاف (قرنيه) و مايعي در داخل آن و لنزهايي كه همه در بزرگنمايي نقشي دارند است. سپس در پشت كره يك غشاء حساس به نور قرار دارد كه شبكيه ناميده ميشود كه اطلاعات را به مغز مي فرستد. اين غشاء توسط شبكه اي حساس از رگهاي خوني كه كوروئيد ناميده ميشوند تغذيه ميشود.

مشكلاتي كه در قسمتهاي مختلف چشم ايجاد ميشوند مي توانند بر ديد تاثير بگذارند: به طور كلي، هر چه مشكل به عقب چشم نزديك تر باشد، احتمال وجود تاثيرات بلند مدت و پايدار در چشم بيشتر است.

علل اختلال ناگهاني بينايي دردناك

چندين مشكل وجود دارند كه مي توانند بر سطح چشم و در نتيجه ديد تاثير بگذارند اگرچه معمولا سبب درد و قرمزي چشم ميشوند. با اين وجود، اگر جدي باشد مي تواند سبب زخم دائمي منفذ شفاف (قرنيه) كه بر روي قسمت رنگي چشم (عنبيه) و مردمك قرار دارد شود.

ورم ملتحمه

ورم ملتحمه، التهاب يا عفونت لايه سطحي چشم (ملتحمه) است. بيمار چشماني قرمز دارد كه خارش بسيار دارد و اگر چشمها عفوني شده باشند دچار چسبندگي ميشوند. اغلب در ورم ملتحمه ديد تحت تاثير قرار نميگيرد اما در برخي انواع آن مخصوصا در ورم ملتحمه ويروسي، مي تواند جدي باشد و به قرنيه نيز انتشار يابد. اگر چه اين نوع نادر است ولي مي تواند سبب آسيب دائمي به بافتهاي شفاف قرنيه شود.

براي ورم ملتحمه ويروسي درمان موثري وجود ندارد و ممكن است از بين رفتن آن تا 8 هفته به طول انجامد. با اين وجود، چشم بايد چرب نگه داشته شود و براي پيشگيري از عفونت ثانويه ميكروبي (باكتريايي) از پماد آنتي بيوتيك استفاده شود.

جسم خارجي- گاها در چشم شما

اگر چيزي وارد چشم شما شود، چشم اشكي شده و رفلكس پلك زدن فعال شده و چشمتان بسيار اذيت است. جسمهاي خارجي در چشم اغلب به ديد آسيبي نمي زنند اما در شرايط خاصي هم ميتوانند آسيب رسان باشند كه عبارتند از:

مواد شيميايي فعال مثل اسيدها و بازهاي قوي يا غبار گچ مي توانند به سطح چشم آسيب رسانده و سبب زخم شدن آن شوند. اگر مواد شيمايي وارد چشم شما شد، بايد خيلي با دقت چشمان خود را شسته و به دنبال مشاوره پزشكي باشيد.

آسيبهاي عمقي به چشم نيز مي توانند بر ديد تاثير بگذارند. چشم كاملا سخت بوده و اجسام به سختي مي توانند به كره آن راه يابند- اما ذرات با سرعت بالا حاصل از مته زني يا  آسياب كردن ممكن است گاها به چشم نفوذ نمايند. هميشه دردناك نيست- حتي ممكن است متوجه نشويد كه اين اتفاق افتاده است. با اين وجود، چشم عفونت كرده و مي تواند آسيب دائمي به بينايي برساند. اگر فكر مي كنيد در زمان مته زني يا آسياب كردن چيزي وارد چشمتان شده است حتما بايد تحت معاينه دقيق يك چشم پزشك قرار بگيريد.

در زمان كار كردن با مواد شيميايي يا با مته هاي سرعت بالا و ابزارهاي برش بايد حتما از چشمها محافظت شود.

خراشيدگي قرنيه

قرنيه بسيار بسيار حساس است و اگر خراشيده شود آسيب مي بيند. چشمها قرمز و اشكي ميشود، ديد تار ميشود و اين گونه احساس ميشود كه چيزي داخل چشم است.

لايه هاي سلولهاي شفاف كه قرنيه را شكل مي دهند مي توانند پخش شده و در عرض 24 ساعت خراشيدگي سطحي را پر كنند و اين خراشيدگي ها سريعا بهبود مي يابند. ( در اين مدت بهتر است چشم شما با يك پد بسته شود تا بهبود مختل نگردد.)

اگر در زمان استفاده از لنزهاي تماسي مراقبت كافي نشود يا خوب تميز نشوند ممكن است خراشيدگي هاي عميق تر و دائمي به وجود آورند كه مي توانند بر بينايي تاثير هميشگي داشته باشند.

زخمهاي قرنيه

سطح چشم هاي شما ممكن است با ويروس تبخال (herpes simplex) آلوده شود و اين مي توان در سطح چشم زخم ايجاد كند. اين سبب قرمزي، دردناك شدن چشم و تاري ديد ميشود. اين درد مي تواند بسيار شديد باشد اما تشخيص فقط توسط پزشك يا پرستار انجام ميشود. او براي ديدن زخم رنگي را به چشم تزريق مي كند. درمان اين نوع زخم با قطره هاي چشمي ضدويروس است ولي ديد اغلب به طور دائم تحت تاثير قرار نمي گيرد.

چشم قوسي، برف كوري، فوتوكراتیت

فوتوكرتيت آفتاب سوختگي قرنيه است. كه معمولا چند ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض خورشيد متوجه آن مي شويد. چشمها اشكي شده و احساس وجود ريگ در چشم داريد. درمان مطابق علائم خواهد بود. كمپرس سرد و مرطوب و قطره هاي ضد التهاب چشم مي توانند تسسكين دهنده باشند. استفاده از محافظين چشم مثل چشم بند و عينكهاي آفتابي ميتواند كمك كننده باشد. اجتناب از نور براي دو تا سه روز براي رفع مسئله نياز است.

كور برفي در كوهنواردان و اسكي بازاني كه عينكهاي آفتابي خود را فراموش كرده اند رايج است. شفافيت برف سفيد كه نور را منعكس مي كند يك فاكتور است. فاكتور ديگر نازك تر بودن اتمسفر در ارتفاعات است كه نمي تواند فرد را در برابر اشعه هاي خورشيد محافظت نمايد.

چشم قوسي شرايطي مشابه است كه با قرار گرفتن در معرض نور زياد لامپهاي قوسي ايجاد ميشود و به همين دليل اپراتورهاي اين ابزارها معمولا از عينكهاي ايمني تيره استفاده مي كنند.

التهاب عصب بينايي

التهاب عصب بينايي مشكلي آزار دهنده و حتي درناك است (مخصوصا در زماني كه چشم حركت مي كند) و مي تواند به از دست دادن بينايي منجر شود. اين مشكل ناگهاني به وجود آمده و مي تواند نسبي يا كامل باشد. بيماران گاهي ديد خود را تار يا سياه توصيف مي كنند. همچنين سبب عدم توانايي در ديدن رنگها ميشود اگرچه هنوز بينايي وجود دارد. التهاب عصب بينايي به خاطر تورم عصب به وجود مي آيد و مي تواند در يك يا هر دو چشم باشد. مي تواند دوباره عود كند و علت اساسي براي آن مشخص نشده است.

فلج چندگانه (ام. اس) يك علت محتمل است بنابراين اگر بيش از يك بار حمله به عصب بينايي داشتيد انجام آزمايش ام.اس براي شما پيشنهاد ميشود. علل ممكن ديگر عبارتند از بيماري لايم، كوليت زخمي و لوپوس‌ اریتماتوی‌ منتشر (SLE- كه اغلب فقط لوپوس ناميده ميشود).

التهاب عصب چشم اغلب خود به خود در طول چند هفته يا چند ماه برطرف ميشود اگرچه بينايي هيچ وقت ديگر مثل سابق نميشود.

شينگل (زونا) چشمي

اين شرايط زماني اتفاق مي افتد كه زونا بر چشم و منطقه چشم تاثير بگذارد. زونا با حملات آبله يك طرفه دردناك بر بدن شناخته شده است اما گاها مي تواند چشم را نيز درگير نمايد. وقتي اين اتفاق مي افتد، پلك و سطح چشم بسيار متورم شده و آبله مي زند و چشم اشكي و قرمز ميشود. گاهي ساختارهاي داخلي چشم نيز تحت تاثير قرار مي گيرد كه یووئیت ناميده مشود.

زوناي چشم مي تواند سبب بد شدن بينايي و افت ديد شود. اگر اين مشكل درمان نشود ممكن است در داخل چشم زخم دائمي به وجود آيد. به علاوه بعد از يك حمله بد پنهان زونا، شما در معرض ريسك شروع ناگهاني (حاد) آب سياه خواهيد بود (به زير مراجعه نمائيد).

آب سياه حاد

آب سياه حاد افزايش ناگهاني فشار داخل چشم است. در اين هنگام چشم درد بسيار شديد است آن قدر كه سبب استفراغ، قرمزي و اشكي شدن چشم و تار شدن ديد ميشود. بيماران اغلب ديد خود را مثل وجود باران در اطراف نور توصيف مي كنند. قسمت جلوي چشم ممكن است ابري به نظر آمده و ممكن است مردمك شكل مناسب نداشته باشد. احساس ميشود كه در چشم چيزي به سختي سنگ وجود دارد.

آب سياه حاد يك مورد اضطراري است كه اگر درمان نشود فشار وارده بر اعصاب انتهاي چشم مي تواند به آنها آسيب رساند كه ديگر قابل بهبود نيست و ممكن است بينايي براي هميشه از بين برود.

یووئیت

يووئيت يك اصطلاح عمومي است به معناي التهاب هر يك يا كل ساختارهاي چشم. اين ساختارها شامل هر چيزي از جمله قسمت رنگي چشم (عنبيه) تا انتها در دورترين نقطه از شبكيه از جمله لايه غني رگهاي خوني كه مواد غذايي براي شبكيه را تامين مي كنند ميشود. يووئيت سبب قرمز و دردناك شدن چشم ميشود. بينايي در درجات مختلفي بسته به اين كه التهاب تا چه عمقي ادامه داشته و تا چه حد جدي باشد تحت تاثير قرار مي گيرد.

يووئيت پيشين عمدتا شامل عنبيه ميشود كه از بقيه موارد جديت آن كمتر است اما در كل همه انواع يووئيت سبب ايجاد زخم داخل چشم و آسيب رسيدن به شبكيه و افت بينايي ميشوند. شرايط بسياري مي توانند سبب يووئيت شوند از جمله عفونت، آسيب و بيماري هاي خود ايمني مثل اسپوندیلیت‌ آنكیلوزان‌، اگرچه علت هميشه هم مشخص نيست.

ﺗﻮﻛﺴﻮﻛﺎﺭﺍﻫﺎ

توکسوکاريازيس چشمی يك عفونت نادر در انسان است اما مي تواند سبب آسيب دائمي به شبكيه و از دست دادن بينايي شود. توكسوكاراها كه با نام  انگل روده اي سگ نيز ناميده ميشود- يك نوع انگل در سگ است كه در سراسر جهان منتشر شده است. در سگها ايجاد علامت خاصي نمي كند اما به راحتي مي تواند از طريق تماس با مدفوع سگ آلوده به انسان منتقل شود. توكسوكاريازيس يكي از دلايلي است كه كمپاني هاي قوي بهداشت عمومي از صاحبان سگها درخواست دارند كه مدفوع سگهايشان را تميز كنند. اگرچه احتمالش كم است اما ممكن است صرفا با لمس موهاي سگ اين انگل منتقل شود چون تخمهاي آن مي توانند در موهاي سگ وجود داشته باشند. وقتي وارد دهان شدند اين كرمها در كبد، ريه ها و مهمتر از همه- كه در اين مقاله مهم است در قسمت انتهايي چشم رشد مي كنند.

عفونت چشمي توكسوكارا معمولا در كودكان اتفاق مي افتد. چشم قرمز شده و دردناك مي گردد و ديد كاهش مي يابد، فرد تحمل نور را ندارد و نقطه هاي تاريكي كه “اجسام شناور” ناميده ميشوند در ديد به وجود مي آيند. داروهايي براي كشتن كرمها امتحان ميشوند و داروهاي ضد التهاب نيز براي چشم تجويز ميشوند چون بيشترين آسيب به خاطر واكنش التهابي به كرمها حاصل ميشود. اغلب تا حدودي سبب آسيب دائمي به حوزه بينايي ميشود.

گاها، زخمهاي قديمي حاصل از تاكسوكارا كه قبلا تشخيص داده نشده به صورت اتفاقي در چشم يافت ميشود.

اندوفتالمیت

اندوفتالمیت اصطلاحي است كه براي عفونت فجيع چشم به كار ميرود. به عبارتي عفونت باكتريايي كره چشم از داخل كه اغلب به دنبال جراحتي كه منجر به پاره شدن چشم شود يا بعد از جراحي به وجود مي آيد. الزاما نوع شديدي از یووئیت است و اگر بخواهيم بينايي نجات داده شود بايد سريعا درمان شود.

علل اختلال بينايي ناگهاني بدون درد

افت ناگهاني بينايي هميشه اضطراب آور است وقتي بدون درد هم باشد كه ديگر خيلي بيشتر چون علت مشخصي ندارد. با اين وجود، اغلب علت افت بينايي ناگهاني بدون درد مشكلي در شبكيه يا رگهاي خوني كه آن را تغذيه مي كنند است. انسداد يا بريده شدن رگهاي خوني تغذيه كننده شبكيه، مي تواند سبب خونريزي آنها و از دست رفتن توانايي شبكيه در مشاهده از درون مردمك شود.

دلايل مغزي نيز مي تواند منجر به افت بينايي بدون درد شود از جمله ميگرن، سكته مغزي و به ندرت تومورهاي مغزي.

جدا شدن شبكيه

شبكيه يك غشاء حساس به نور در پشت چشم است. به وسيله شبكه اي از رگهاي خوني كه آن را تغذيه مي كنند در جاي خود ثابت شده است. در زمان انفصال، شبكيه از رگهايي كه خون به آن عرضه مي دارند جدا ميشود. وقتي اين اتفاق مي افتد سلولهاي شبكيه سريعا مرده و بينايي از بين مي رود. انفصال شبكيه در افرادي كه نزديك بيني دارند اتفاق مي افتد چون در آنها كره چشم بزرگتر است. در افراد ميان سال رايج تر از افراد مسن است اگرچه مي تواند بعد از عمل جراحي آب مرواريد نيز به وجود آيد.

متداولترين علامت آن گسترش سايه در ديد يك چشم است. افراد مي گويند مثل پايين افتادن يك پرده خاكستري است. قبل از اين نيز ممكن است علائم هشدار دهنده ديگري وجود داشته باشد از جمله فلش هاي نور در حاشيه ديد، احساس سنگيني مبهم در چشم و افزايش ناگهاني در بارش نقطه هاي تيره (اجسام شناور). اين علائم هرگز دردناك نيستند.

بسياري از افراد مشاهده نورهاي ناگهاني يا اجسام شناور را تجربه مي كنند بدون اينكه انفصال شبكيه داشته باشند اما اگر مشاهده اين اجسام شناور شديد بوده يا به صورت ناگهاني بدتر شد در اين صورت يك متخصص بايد قسمت انتهاي چشم شما را معاينه نمايد. مي توان شبكيه را با ليزر به جاي خودش برگرداند اما اگر بيش از 24 ساعت بگذرد اغلب ديگر قابل نجات دادن نيست و بينايي از دست مي رود.

انسداد رگهاي خوني در قسمت عقب چشم (انسداد سرخرگ و سياهرگ شبكيه)

سرخرگ شبكيه براي شبكيه اكسيژن فراهم مي آورد و تقاضاي شبكيه براي اكسيژن بسيار زياد است و نياز به عرضه خوب دارد. اگر سرخرگ شبكيه يا يكي از شاخه هاي كوچكتر آن مسدود شود سپس قسمتي از حوزه شبكيه كه اكسيژن به آن عرضه نشده است سريعا از كار مي افتد. افت بينايي در نتيجه آن معمولا بسيار ناگهاني بدون هيچ گونه هشدار يا با علائم كمي اتفاق مي افتد. برخي افراد ممكن است دوره هاي كوتاهي از افت بينايي را قبل از اينكه به طور دائم از دست بدهند تجربه مي كنند. علت اصلي انسداد سرخرگ مسدود شدن نسبي سرخرگهاي بزرگ با كلسترول و چربي است (اين مشكل آترواسکلروزیس ناميده ميشود). درمان اين شرايط معمولا خيلي موفقيت آميز نيست و از دست دادن بينايي اغلب دائمي است.

اگر به جاي سرخرگ سياهرگ بسته شده باشد، بينايي با شدت كمتري افت مي كند و گاهي مي توان از درمان با ليزر براي جلوگيري از بدتر شدن وضعيت استفاده كرد. سياهرگها خون را از شبكيه دور مي كنند بنابراين انسداد سياهرگ فقط به تدريج در عرضه اكسيژن وقفه به وجود مي آورد چون فشاري كه از پشت آنها به خاطر خون به وجود مي آيد نمي تواند رها شود. اين مثل بسته شدن يك سينك ظرفشويي به شكل U است. عاقبت خون تحت فشار به شبكيه نشت كرده و ساختار حساس آن ممكن است به صورت دائمي آسيب ببيند.

هموراژی ویتروس

در اين بيماري كه بينايي به صورت ناگهاني بدتر شده يا از دست مي رود به علت خونريزي داخل چشم به وجود مي آيد. ماده ژله مانندي كه چشم را پر مي كند هومور ويتروس ناميده ميشود و وقتي داخل آن خونريزي اتفاق مي افتد ديگر نور نمي تواند وارد چشم شده و بنابراين چشم مبتلا كلا تاريك ميشود. همورژاي ويتروس به خودي خود جدي نيست چون خون عاقبت دوباره جذب ميشود. اين اتفاق ممكن است هفته ها يا ماهها به طول انجامد با اين وجود عاقبت ديد واضح ميشود. با اين وجود، اين نشانه اي است مبني بر اينكه شبكيه در پشت چشم سالم نيست و وقتي خون پاك شد احتمالا براي پيشگيري از افتادن مجدد اين اتفاق نياز به درمان وجود خواهد داشت. به برخي از بيماراني كه خونريزي در آنها شديد است برداشتن ويتروس تيره و جايگزين كردن آن با محلول نمك پيشنهاد ميشود. اين اقدام ویترکتومی ناميده ميشود.

همورژاي ويتروس اغلب در نتيجه ديابت به وجود مي آيد چون كنترل مناسب نبوده و رگهاي خوني نشت كننده در داخل چشم به  وجود مي آيند. اغلب بيماران مبتلا به ديابت در كشورهاي پيشرفته مثل انگلستان مرتبا تحت معاينه چشم قرار مي گيرند تا از وقوع اين رخداد و مشكلات ديگر پيشگيري به عمل آيد. جراحت نيز ممكن است سبب خونريزي به همين شيوه شود.

اگر مبتلا به همورژاي ويتروس هستيد اين مشكل در ابتدا و در اغلب موارد بدون درد است و خود به خود بهبود مي يابد. براي شروع بايد براي يك يا دو روز استراحت داشته باشيد، در طول روز راست بر روي يك صندلي بنشينيد و زير سر موقع خواب يك بالشت اضافه بگذاريد تا سر بالا قرار گيرد. با اين كار از خونريزي بيشتر پيشگيري ميشود و سلولهاي خون را مجبور مي كند به انتهاي چشم برگردند و بتوانيد تا حدي ببينيد. همچنين نبايد چيز سنگين بلند كنيد تا زماني كه به شما گفته شود كه خونريزي به حداقل رسيده است. چون بلند كردن چيز سنگين سبب افزايش فشار به رگهاي كوچك خون در داخل چشم شده و اگر شكننده باقي مانده باشند دوباره خونريزي خواهند كرد.

آرتریت سلول ژآنت

اين بيماري عموما در افراد بالاي 50 سال و معمولا بالاي 70 سال اتفاق مي افتد. علت آن التهاب رگهاي سايز متوسط در سر و گردن است. وقتي اين التهاب شريانهاي گيجگاهي را كه مواد غذايي براي عصب بنيايي فر اهم مي آورند را تحت تاثير قرار مي دهد، سرخرگ ممكن است مسدود شده و عصب ديگر كار نكند.

علت آرتریت سلول ژآنت (GCA) مشخص نيست. اغلب اولين علامت درد در زمان جويدن يا سردرد متمركز شده در ناحيه گيجگاهي است. اغلب اين شريان نسبت به لمس و شانه زدن موها حساس شده و اين عمل ممكن است دردناك باشد. اگر قبل از از دست دادن بينايي به پزشك مراجعه كرده باشيد مي توان آن را اغلب با استروئيدها درمان كرد و بينايي را مي توان نجات داد بنابراين مهم اين است كه آگاه باشيد كه دردناك شدن قسمت گيجگاهي در زمان شانه زدن يا لمس موها علاوه بر سردرد نياز به بررسي توسط پزشك دارد.

ميگرن

ميگرن مي تواند سبب از دست دادن موقتي بينايي شود معمولا بيماران اختلال يا عدم ديد يك طرفه را تجربه مي كنند كه هر دو چشم در همان طرف را تحت تاثير قرار مي دهد. علائم بينايي در ميگرن اغلب بيش از يك ساعت به طول نمي انجامند. بيماران ممكن است خطوط موجدار يا رنگهاي محود مشاهده نمايند و سردرد يك طرفه ممكن است به دنبال علائم بينايي اتفاق افتد. بيماراني اغلب اين مشكل را تجربه مي كنند كه قبلا ميگرن داشته اند چون ميگرن مشكلي عود كننده است.

بدون شك ميگرن درناك است. با اين وجود از دست دادن بينايي در نتيجه ميگرن قبل از شروع سردرد اتفاق مي افتد. اما زماني كه سردرد شروع ميشود افت بينايي از بين رفته است.

سكته مغزي

نابينايي در نتيجه سكته مغزي بسيار نامتداول است چون عموما سكته هاي مغزي بر قسمتي از مغز كه به بينايي مربوط ميشود آسيبي نمي رساند. با اين وجود، اگر سكته مغزي قسمت پسين مغز را تحت تاثير قرار دهد (كه لخته خوني در مغز است) در اين صورت ممكن است افت بينايي دائم يا موقت اتفاق افتد. اگر جراحت جدي هم به قسمت عقب سر وارد شود ممكن است همين علائم اتفاق افتند.

از دست دادن تدريجي بينايي

ناخنك

ناخنك يك زخم برجسته و زرد رنگ در قسمت سفيد چشم (صلبيه) است كه مي تواند رشد كرده و گاها به قسمت منفذ شفاف چشم (قرنيه) نيز گسترش يابد و ديد را مختل نمايد. بنابراين ناخنك به لحاظ فني بيشتر جلوي ديد را مي گيرد تا سبب از بين رفتن ديد شود. بدون درد بوده و رشد آرامي دارد (اگرچه اگر بزرگ باشد مي تواند موجب خارش و خشكي چشم شود) و براي  اصلاح آن اغلب نياز به جراحي است. ناخنك در نتيجه واكنش به شرايط خصمانه باد، خشكي و نور خورشيد (اشعه ) به وجود مي آيد.

آب مرواريد

آب مرواريد به ابري شدن لنزهاي چشم گفته ميشود. ديد تار  و اغلب مبهم ميشود. در آغاز آب مرواريد ممكن است علائمي نداشته باشد اما به تدريج و آرام آرام بدتر ميشود. اگر به تدريج شديتر شود ممكن است نور مثلا لامپ ماشين ها چشمتان را بزند و ممكن است رنگها را سياه و سفيد يا محو ببينيد.

متداولترين نوع آب مرواريد، آب مرواريد مربوط به افزايش سن است. آب مرواريد همچنين ممكن است در نتيجه ديابت، استفاده از استروئيدها ( مخصوصا استفاده بيش از اندازه از قطره هاي استروئيدي در چشم) و از جراحت وارده به چشم نيز به وجود آيد.

درمان عمل جراحي براي برداشتن لنز مات شده و جايگزين كردن آن با لنزهاي پلاستيكي است اين كار را مي توان به محض اينكه بينايي با زندگي روزمره تداخل ايجاد كرد انجام داد. اغلب افراد بلافاصله بعد از جراحي متوجه بهبود در بينايي خود ميشوند اما بهبود كامل ممكن است چند ماه به طول انجامد. بيماران ممكن است براي مطالعه همچنان به عينك نياز داشته باشند.

عيوب انكساري

عيوب انكساري بيشتر سبب تار شدن ديد ميشوند تا از دست رفتن بينايي. اين نوع افت بينايي بسيار رايج بوده و هم در كودكان و هم در بزرگسالان اتفاق مي افتد. علت آن عيبي در توانايي بصري يا تمركز در چشم است كه شامل دوربيني (زماني كه بنايي فواصل دور حفظ شده اما تمركز بر نقطه نزديك تار ميشود)، نزديك بيني (مخالف دوربيني) و آستيگماتيسم (زماني كه تحرف در شكل سطح چشم ديد را مختل مي سازد) ميشود. وقتي انعطاف پذيري لنزها به خاطر افزايش سن كم ميشود براي ديد نزديك (مطالعه) نياز به عينك خواهد بود كه اين شرايط پيرچشمي ناميده ميشود.

اگر عيوب انكساري جدي باشد مي تواند به اين معني باشد كه بيمار ديد مناسب ندارد مگر اينكه ديد با عينك يا لنزهاي تماسي اصلاح شود. برخي عيوب انكساري را مي توان در قسمت جلوي چشم با ليزر درمان كرد.

آب سياه

آب سياه حاد سبب از بين رفتن دردناك و ناگهاني بينايي ميشود. آب سياه مزمن كه بسيار متداول تر است متفاوت است و تا زماني كه ديد آسيب مي بيند بدون علامت و خاموش باقي مي ماند. آب سياه مزمن از افزايش تدريجي در فشار مايع داخل چشم به وجود مي آيد و اغلب مادرزادي است.

آب سياه مزمن سبب آسيب تدريجي به عصب بينايي شده و از دست دادن تدريجي ديد در طول زمان اتفاق مي افتد. در ابتدا بيماران خيلي كم متوجه آن ميشوند چون ديد مركزي در وهله اول تحت تاثير قرار نمي گيرد. ولي در زماني كه ديد مركزي از بين رفت ديگر براي درمان بسيار دير شده است. اپتومتريستها فشار چشم افراد بالاي 40 سال را مرتبا چك مي كنند مخصوصا در كساني كه اقوامشان مبتلا به اين بيماري بوده اند. اگر در فردي آب سياه شناسايي شد بايد در تمام طول زندگي از قطره استفاده نمايد. هدف از استفاده از اين قطره ها كم كردن فشار چشم است. عجيب اين جا است كه يك عارضه جانبي داروهاي رايج تر اين است كه سبب بلندتر شدم مژه ها و تار شدن مردمك ميشوند. با اين وجود همه نمي توانند آنها را تحمل كنند و مي توانند سبب خارش و سوزش چشم شوند.

دژنراسیون ماکولا

ماكولا نقطه اي در پشت چشم است كه ديد مركزي ايجاد ميشود به عبارتي مكاني است كه چيزهايي را كه مستقيما به آنها نگاه مي كنيد را مي بينيد. دژنراسيون ماكولا (MD) زماني اتفاق مي افتد كه اين منطقه از شبكيه خراب شده و عملكرد خود را از دست بدهد كه سبب افت تدريجي ديد مركزي مي شود اگرچه ديد حاشيه اي (جانبي) از بين نمي رود.

MD رايج ترين علت نابينايي در كشورهاي پيشرفته مثل انگلستان است. علت آن سخت شدن سرخرگهايي است كه اين منطقه را تغذيه مي كنند و شدت آن متفاوت است. اگر ديد مركزي به صورت كامل از بين برود مطالعه غير ممكن ميشود اما در موارد خفيف تر فقط اختلال در بينايي به وجود مي آيد.

اغلب MD به كندي پيشرفت مي كند و اگرچه از دست دادن ديد مركزي امري ناتوان كننده است اما ديد جانبي باقي مي ماند. با اين وجود، نوعي از MD كه MD مرطوب ناميده ميشود مي تواند پيشرفت سريعي داشته باشد. اخيرا، داروهاي جديدي ساخته شده اند كه مي توانند بينايي را در MD مرطوب بهبود يا حتي نجات دهند.

اگر به MD مبتلا شديد بايد به يك كلينيك مراجعه كنيد تا براي ديد كم به شما كمك كنند چون استفاده از ديد جانبي براي ديدن مهارتي است كه مي توانيد بر روي آن كار كنيد. نكاتي در اين مورد عبارتند از استفاده از يك لامپ هالوژني، تابيدن نور مستقيما بر روي چيزي كه مي خوانيد و استفاده از ذره بين هاي دستي و كتابهايي كه چاپ درشت دارند.

رتینوپاتی دیابتی

اين بيماري آسيب شبكيه در نتيجه ديابت مخصوصا زماني كه فرد بيش از 10 سال ديابت داشته باشد و كنترل خوبي انجام نگرفته باشد است. اغلب بيماراني كه بيش از 10 سال است كه ديابت دارند درجاتي از رينوپاتي ديابتي دارند اما در اكثريت آنها خفيف است. در كشورهاي توسعه يافته نظير انگلستان افراد مبتلا به ديابت هر ساله براي علائم آسيب شبكيه كنترل ميشوند. اگر ايجاد شود با پيشگيري از خونريزي و التهاب شبكيه كه منجر به افت بينايي ميشود مي توان آن را درمان كرد.

اين مشكل در مراحل اوليه علائم هشدار دهنده اي ندارد تا زماني كه هموراژی ویتروس اتفاق افتد. اگر شبكيه آسيب شديد ببيند ديگر نمي توان جلوي از دست رفتن يبنايي را گرفت.

علل نادر افت بينايي

افت بينايي علل نادر ديگري نيز دارد كه برخي به خاطر عفونت (مثل قارچها)، التهاب (مثل سارکوئیدوز) يا آسيب به عصب بينايي به وسيله داروها يا مواد شيميايي از جمله آرام بخشها (متانولها) است. بيماري چشم تيروئيد شديد كه به پركاري تيروئيد مربوط ميشود با فشار بر عصب بينايي مي تواند بر ديد تاثير بگذارد و همچنين علل مادرزادي نادر ديگري نيز هستند كه سبب افت تدريجي بينايي ميشوند مثل رتینیت پیگمانتر و آلبينيسم.

تومور مغزي يا چشم

تورمورهاي مغز يا چشم به ندرت سبب از دست دادن بينايي ميشوند. از دست دادن تدريجي ديد مي تواند يكي از علائم تومور در حال رشد باشد اما مهم است كه حس قياس حفظ شود و به خاطر داشته باشيد كه از دست دادن تدريجي بينايي بسيار رايج است اما تومورهاي مغز و چشم بسيار بسيار به ندرت سبب آن ميشوند.

خلاصه

چشم يك اندام بسيار جالب است. يك ابزار بزرگ كننده هوشمند است كه نور را ميگيرد و بر روي غشائي حساس به نور تصويري ايجاد مي كند كه سپس به مغز فرستاده ميشود. چشم همانند يك دوربين و عدسي ها فيلم آن هستند (ما در مورد دوربين هاي قديمي در اينجا صحبت مي كنيم) و آنچه كه پشت آن انجام ميشودمثل ظاهر كردن فيلم است. هرگونه انقطاعي در اين پورسه- هر گونه آسيبي به اجزاي تشكيل دهنده يا مسدود شدن مسير نور- مي تواند بر ديد تاثير بگذارد. از دست دادن بينايي هميشه بايد جدي گرفته شود- سبب ترس شده و نياز به تشخيص دارد- اما علت آن به ندرت منحوس است. هر چه زودتر با پزشك يا بينايي سنج خود صحبت كنيد شانس اين كه بتوان كاري انجام داد بيشتر است.

مهشید دولتی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

سرطان حنجره (گلو)

د نوامبر 18 , 2019
اغلب سرطان های حنجره در افراد بالاي 60 سال اتفاق مي ا فتند. از علائم اوليه رايج آن زخيم شدن دائمي صدا است. اغلب در مراحل اوليه شناسايي ميشود و شانس خوبي براي درمان وجود دارد. در كل، هر چه سرطان حنجره پيشرفته تر باشد (بيشتر رشد كرده و منتشر […]
سرطان حنجره

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع