مزايا و مضرات رژيم گياه خواري

بسيار رايج شده است كه افراد حداقل به صورت دوره اي مصرف گوشت را قطع مي كنند. در حالي كه 4 درصد افراد گياه خوار دائمي هستند…

بسيار رايج شده است كه افراد حداقل به صورت دوره اي مصرف گوشت را قطع مي كنند. در حالي كه 4 درصد افراد گياه خوار دائمي هستند بيني از آنها همچنين وگان هستند و در تحقيقي 46 درصد پاسخ دهندگان گفته اند كه هميشه يا گاهي زماني كه براي غذا خوردن به رستوران مي روند غذاهاي گياهي سفارش مي دهند. دليل اش چيست؟ سلامتي

رژيم روزه داري
رژيم روزه داري

گياه خواراني كه پروتئين مصرف ميكنند

اگرچه گياهخواران به سلامت شهرت دارند، اخبار اخيرا در مورد آنچه كه در رژيم هاي غذايي گياه خواري و برنامه هاي غذايي وگان هاي سخت گير بد بوده متمركز شده اند از جمله گزارشات در مورد ريسك سكته مغزي، آسيب به سلامت مغز، ريزش مو و افسردگي.

بنابراين آيا اين ها عوارض اين الگوهاي غذايي كه تصور ميشد سالم هستند مي باشند؟

براي كساني كه از سلامت عمومي خوبي برخوردار هستند، دليل ندارد كه يك رژيم غذاي گياه خواري برايشان ضرري داشته باشد. اما تحقيقاتي اخيرا نشان داده اند كه شديدا نشان مي دهد كيفيت غذاهاي مبتني بر گياهان در سلامت بسيار اهميت دارد. مثلا سبزيجات بيشتر از ميوه هاي تازه مزيت دارند.

در رژيم گياه خواري هميشه گوشت قرمز، ماهي و گوشت ماكيان منع ميوشد. وگان ها همچنين فرآورده هاي لبني مثل شير، تخم مرغ و پنير و همچنين فرآورده ها با پايه حيواني مثل ژلاتين رانيز مصرف نمي كنند. پيروان اين رژيم ها از ديگر محصولات حيواني از جمله عسل، پشم، ابريشم و چرم نيز استفاده نمي كنند.

قطعا نخوردن گوشت مي تواند تاثيرات بالقوه منفي داشته باشد اما استفاده از مكملها در صورت نياز مي تواند به گياه خواران در غلبه بر اين مشكل كمك نمايد.

مضرات رژيم غذايي گياه خواري/وگان

ريسك سكته مغزي

تحقيقي بر روي بيش از 48 هزار زن و مرد انگليسي بدون هيچ سابقه خانوادگي بيماري قلبي يا سكته مغزي در طول 18 سال انجام شد. ريسك بيماري قلبي در گياه خواران 13 درصد كمتر از كساني بود كه گوشت مي خوردند. اما ريسك سكته مغزي در آنها 20 درصد بيشتر از مصرف كنندگان گوشت بود. اين يعني از هر هزار نفر بيش از 3 نفر در طول 10 سال. البته به اين تحقيق بايد با كمي احتياط استناد شود.

اين تحقيق يك تحقيق مشاهده اي بوده است كه علت و معلول در آن مشخص نشده است. و در انگلستان انجام شده و رژيم غذايي گياه خواري در اين منطقه مي تواند با مناطق ديگر جهان متفاوت باشد. بيان مي دارد كه شايد رژيم غذايي گياه خواري نمي تواند ريسك ابتلا به سكته مغزي را كمتر نمايد و اين موضوع شايسته تحقيقات بيشتري است.

سلامت مغز

يك متخصص ديگر نوشته است كه تمايل به رژيم گياه خواري مي تواند به بحران كولين منجر شود. كولين ماده اي مغذي است كه براي سلامت مغز و ديگر فعاليتهاي بدن اهميت دارد. اين ماده در گوشت قرمز و گوشت ماكيان يافت ميشود و بدن خود نمي تواند اين ماده با براي رفع نيازهايش به ميزان كافي بسازد.

قطعا كولين در رژيم غذاي گياه خواري كمتر است. خوردن چند عدد تخم مرغ در هفته مي تواند جذب اين ماده را در كساني كه تخم مرغ را در رژيم غذايي خود گنجانده اند افزايش دهد. وگان ها بايد براي اين ماده مكمل مصرف كنند مخصوصا زناني كه در سن باروري هستند. حتما به برچسب سلامت و استاندارد اين مكمل توجه داشته باشيد.

ريزش مو

آيا صرف نظر كردن از گوشت قرمز مي تواند سبب ريزش مو شود؟ در تحقيقي اخيرا گزارش شده است كه كمبود شديد پروتئين، در ميان كمبودهاي مواد غذايي ديگر مي تواند سبب اين امر شود. دليلش اين است كه گوشت حاوي آهن، ويتامين B، و روي است كه همه براي رشد مو ضروري هستند.

اگرچه آهن در غذاهايي مثل لوبيا خشك و سبزيجات تيره رنگ با برگهاي پهن وجود دارد اما جذب آهن از يك رژيم گياه خواري خالص كار سختي است. اما مي توان به راحتي مكمل مصرف كرد. گياه خواران و وگان ها بايد مراقب باشند تا آهن كافي دريافت دارند. اگر به ميزان كافي اين ماده را از غذاي خود جذب نكنند بايد مكمل مصرف نمايند.

مزاياي رژيم گياه خواري

رژيم گياه خواري به اين معنا نيست كه تنها محدود به خوردن گياهان هستيد. با اين غذاها مي توانيد يك وعده غذايي مغذي فراهم آوريد.

مشكلات خلق و خوي

آيا رژيم هاي گياه خواري و وگان مي توانند خلق و خوي شما را تند كنند؟ تحقيقا در اين رابطه نتايج متفاوتي دارد. در برخي از تحقيقات مشخص شده است كه نخوردن گوشت خلق و خوي را بهتر مي كند و در برخي ديگر نتايج متفاوتي بدست آمده است. در تحقيقي بر روي 400 زني كه تازه مادر شده بودند رژيم گياه خواري در 80 نفر سبب افسردگي پس از زايمان شد. به نظر مي رسد رژيم گياه خواري يكي از فاكتورهاي تاثير گذار در ايجاد افسردگي بوده است.

در تحقيق ديگري، محققان رژيم هاي غذايي وگان، گياه خواران و كساني كه هم گياه خوار و هم گوشت خوار بودند با هم مقايسه كردند و دريافتند كه گياه خواران كمتر دچار اضطراب و سطوح استرس نسبت به گوشت خواران ميشوند.

محققان ديگري مشكلات ذهني را در گياه خواران زير نظر گرفته و نتيجه گرفته اند كه احتمالا ابتلاي آنها به مشكلات ذهني بيشتر است اما به صورت ميانگين، احتمالا اين مشكلات از قبل در زماني كه شروع به خوردن رژيم گياه خواري كرده اند در آنها وجود داشته است. و محققان تاكيد دارند كه هيچ رابطه علت  معلولي ميان اين دو نيافته اند.

مزاياي سبك زندگي بدون گوشت

برخي از مزاياي خورن رژيم غذايي گياه خواري و وگان به خوبي مستند شده است كه در ميان آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد:

سلامت قلب

در يك گزارشي كه اخيرا منتشر شده، برنامه هاي غذايي گياه خواري و مديترانه اي سبب سلامت بهتر قلب ميشوند. اما كفيت غذاهاي بر پايه گياهي هم اهميت دارند. بيش از دو دهه است كه محققان 200 هزار زن و مرد را كه در تحقيقات مختلف ثبت نام كرده بودند زير نظر دارند.

آنها امتيازات مثبت را به غذاها با پايه گياهي و امتيازات منفي را براي غذاهاي حيواني اختصاص دادند. امتياز غذاها بر پايه گياهي سالم مثل غلات كامل بالاتر از غذاهاي ناسالم مثل سيب زميني سرخ كرده بود. شانس ابتلا به بيماريهاي قلبي در كساني كه غذاهاي سالم تر گياهي استفاده مي كردند 25 درصد كمتر بود در صورتي كه كساني كه غذاهاي ناسالم مي خوردند 32 درصد شانس بالاتري داشتند.

اجتناب از ديابت

در تحقيقات بسيار مشخص شده است كه احتمال ابتلاي گياهخواران به ديابت نوع دو دو برابر كمتر از ديگران است. در تحقيقي كخ رژيم هاي غذايي گياه خواري با غير گياه خواري با هم مقايسه شده بودند، كساني كه رژيم گياه خواري داشتند سطح قند خون پايين تر و تناسب اندام بهتري داشتند.

آنها دريافتند كه رژيم هايي كه بر غذاهاي گياهي تاكيد دارند و غذاهاي حيواني در آنها كمتر سات شانس ابتلا به ديابت در آنها 20 درصد كمتر است. اما زماني كه دقيق تر نگاه مي كنيم درمي يابيم كه بر غذاهاي سالم گياهي تاكيد دارند شانس ابتلا به ديابت را تا 34 درصد كاهش مي دهند در حالي كه رژيم هاي غذايي كه در آنها غذاهاي سالم گياهي كمتر دارند در واقع ريسك ابتلا به ديابت را حتي تا 16 درصد افزايش مي دهند.

غذاهاي سالم گياهي شامل غلات كامل، ميوه ها و سبزيجات، حبوبات ها، روغن هاي گياهي و چاي و قهوه ميشود. رژيم هايي ناسالم گياهي عبارتند از آب ميوه ها، شربتها، غلات تصفيه شده، پاستا، سيب زميني، شيريني جات و دسرها.

احتياط: گياه خوار فست فودي نباشيد

در حالي كه اغلب رژيم هاي گياه خواري و وگان را به صورت خودكار سالم مي دانند اما هميشه اين گونه نيست. افراد بايد احتياط كنند كه گياه خوار فست فودي نشوند. اگر رژيم غذايي وگان داريد اما مقادير بسياري سيب زميني سرخ كرده، كربوهيدراتهاي تسويه شده نظير نان سفيد و برنج سفيد مصرف مي كنيد، اين رژيم رژيم سالمي نيست. بر ميوه ها و سبزيجات تاكيد داشته باشيد نه بر آب ميوه بلكه بر غذاهاي كامل و مغزيجات.

برنامه هاي غذايي بدون گوشت براي هر كسي خوشايند نيست. محققان مردم را تشويق مي كنند كه مزاياي رژيم غذايي گياه خواري و وگان را قرض گرفته و تا جاي ممكن ميوه و سبزيجات و غلات كامل بخورند تا سالم تر بمانند.

در تحقيقي نشان داده شده است كه خوردن غذاهاي گياهي سالم بيشتر به جاي گوشت قرمز براي سلامت قلب مفيد بوده و مانع از ديابت مي شود. اگر جذب گوشت خود را ثابت نگه داشته  در عين حال جذب غذاهاي گياه خود را افزايش دهيد جذب انرژي افزايش خواهد يافت كه خود مي تواند منجر به افزايش وزن و مشكلات ديگري در سلامت شود. بنابراين ما به همه مي گوييم كه مصرف غذاهاي سالم را افزايش دهند  كه هميشه به اين معنا است كه بايد جذب غذاهاي ناسالم را در كنارش ماهش دهند تا سطح جذب انرژي در آنها ثابت باقي بماند.

نتيجه

مزاياي داشتن رژيم هاي غذايي گياهي از جمله رژيم هاي گياه هخواري و وگان به ريسك كم كمبود برخي از مواد غذايي كه با مكمل رفع ميشود مي ارزد.

كلمات كليدي: رژيم گياه خواري/وگان- بحران كولين- مكمل هاي غذايي

مهشید دولتی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

بخشش (و شايد فراموشي) براي زندگي سالم تر

ش ژانویه 11 , 2020
بسياري از مردم به بخشش به عنوان يك تكليف يا يك مانع مي نگرند- ضرورتي كه احساس مي كنند بايد آن را انجام دهند.
بخشش براي زندگي سالم تر

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع