اضطراب ، یک حالت یا یک صفت

اضطراب تنها یک حالت در حال گذر نیست بلکه بیشتر یک ویژگی شخصیتی است.مثل یک چتر گسترده است که طیف وسیعی از تجربه های عاطفی و سلامت ذهنی را توضیح می دهد.

چندین مشکل ذهنی در زیر چتر اضطراب قرار می گیرند:

  • اختلال اضطراب عمومی
  • اختلال هراس
  • اختلالا اضطراب اجتماعی
  • انزواطلبی و دیگر فوبیاها
  • اختلال اضطراب جدایی
  • سکوت انتخابی

در کاربرد روزمره تر امروزی، اضطراب به علائمی از این بیماری ها اشاره دارد اما حتما شنیده اید که از این اصطلاح به صورت غیر رسمی برای اشاره به عواطفی مثل بی قراری، عصبی بودن، نگرانی یا ترس استفاده میشود.

اضطراب در همین جا خاتمه پیدا نمی کند. برخی از متخصصان روان شناس میان اضطراب حالت  و اضطراب صفت تمایز قائل شده اند:

اضطراب حالت: این یک واکنش طبیعی انسانی است. الزاما نباید مبتلا به بیماری اضطراب باشید تا در زمان مواجه با نوعی از خطر احساس ترس نمایید.

اضطراب صفت: به اضطرابی اشاره دارد که اضطراب به جزئی از شخصیت شما تبدیل شده است و تنها در شرایط استرس زا بروز نمی کند.

در زیر به تفاوتهای میان اضطراب حالت و صفت اشاره شده است و نکاتی برای مدیریت اضطراب پایدار از هر نوع ارائه شده است.

اضطراب حالت و اضطراب صفت چه تفاوتی با هم دارند

هر کسی ممکن است هر از چند گاهی سطحی از اضطراب را تجربه کند- این واکنشی طبیعی به احساس تهدید یا ترس می باشد.

با این وجود، اضطرابی که برای شما پیش می آید به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد از جمله شرایط خاص و همچنین شخصیت منحصر به فرد ما.

در زیر تفاوتهای میان اضطراب حالت و شخصیت آورده شده است.

اضطراب حالت

این شکل از اضطراب زمانی خود را نشان می دهد که شمابا یک تهدید بالقوه یا شرایط هراس آور دیگری مواجه شده باشید که معمولا شامل ترکیبی از علائم فیزیکی و روانی می باشد.

علائم روانی عبارتند از:

  • احساس نگرانی
  • مشکل در تمرکز
  • حساس شدن

در این لحظه علائم فیزیکی عبارتند از:

  • مشکل در تنفس
  • افزایش ضربان قلب
  • دل درد
  • درد و گرفتگی عضلات

اضطراب حالت زمانی که تهدید از بین می رود محو می شود

این مثال را در نظر داشته باشید

شما در حال رانندگی در یک بزرگراه هستید که برایتان ناآشنا است و آشمان در حال تاریک شدن است. ناگهان، قطرات باران شروع به باریدن بر روی شیشه پاک کن می کند و خیلی سریع متوجه میشوید که در وسط یک رگبار گیر افتاده اید. جایی برای توقف کردن و یا خاموش کردن ماشین وجود ندارد و زمان کمی دارید که از پل عبور کنید.

جای تعجبی ندارد که قلب شما شروع به تند زدن می کند، احساس سرگیجه می کنید و و کف دستانتان عرق می کند. این دستگاه عصبی خودکار شما است که شما را برای سازگاری با چالش پیش رو آماده می کند.

اما زمانی که ایمن از پل عبور کردید این تنش عاطفی و فشار فیزیکی از بین خواهد رفت. البته ممکن است هیچ تهدید فیزیکی حقیقی هم وجود نداشته باشد اضطراب حالت را تجربه کنید. فقط کافی است باور داشته باشید که تهدیدی وجود دارد. مثلا شما یک ایمیل کوتاها از ناظر خود دریافت می کنید:” من باید هر چه زودتر شما در دفتر خود ببینم.”

بدون هیچ جزئیاتی، بدون هیچ توضیحی.

شما می دانید که در خطر نیستیدو فکر می کنید که هیچ کار خطایی هم انجام نداده اید که سزاوار سرزنش باشید. به همین صورت به سمت راهروی دفتر به راه می افتادید در حالی که زانوهایتان می لرزد. خاطرات چند روز خود را مرور می کنید تا حدس بزنید چه اتفاقی افتاده است اما هیچ چیزی به ذهنتان نمی رسد.

زمانی که در دفتر کار ناظر می نشینید و برایتان توضیح می دهند که تنها می خواستند در مورد قابلیت های یک نرم افزار امنیتی برایتان توضیح دهند امواج آرامش احساسات ترس و نگرانی چند لحظه پیش را با خود می برد.

اضطراب صفت

متخصصان میان اضطراب صفت و حالت تمایز قائل شده اند و بیان می دارند که اضطراب صفت بیشتر به صورت بخش ثابتی از شخصیت شما تبدیل شده است- به عبارت دیگر یک ویژگی شخصیتی است.

یک سطح بالاتر اضطراب صفت عموما به این معنا است که احتمال اینکه در شرایط خاص، یا حتی به خاطر شرایط جهان در کل احساس تهدید نمایید بیشتر از افراد عاوی می باشد.

شما در شرایط روزمره احساس اضطراب و پریشانی بیشتری می کنید- حتی شرایطی که در دیگران احساس ترس یا نگرانی ایجاد نمی کند. برای نمونه:

به نظر می رسد والدینتان کمی از هم دور شده اند؟ شما شروع می کنید به نگران شدن که نکند می خواهند از هم جدا شوند.

هنوز بازخوردی در مورد ایده پایان نامه خود دریافت نکرده اید؟ استاد راهنمایتان ممکن است از آن خوشش نیاید. شاید آنها سعی می کنند راهی پیدا کنند تا برایتان توضیح  دهند که نمی توانید مدرک کارشناسی خود را بگیرید.

بعد از آخرین پیامی که به دوستتان فرستادید پاسخی دریافت نکردید؟ حتما کاری انجام داده اید که او را رنجانده اید.

در تحقیقات قدیمی تر چهار بعد برای اضطراب صفت در نظر گرفته شده است:

تهدید از جانب ارزیابی اجتماعی:

می تواند شامل انتقاد یا درگیری در اجتماع شود.

تهدید از جانب خطر فیزیکی:

شامب چیزهایی نظیر بیماری یا تصادفات ماشین میشود.

تهدیدهای مبهم:

شامل احساس عمومی تر تقدیر یا نگرانی های غیر قابل توضیح میشود.

تهدید از جانب کارهای روزمره و شرایط بی خطر:

شامل ترس از ملاقات با یک فرد جدید و یا ترس از اشتباه کردن در کار میشود.

به بیان دیگر، ممکن است اضطراب صفت را یک گرایش به سمت تجربه احساسات ترس و نگرانی تلقی کنید.

احساسات اضطراب و نگرانی به صورت مزمن می تواند سیستم عصبی شما در حالت نزدیک به هشدار برای تهدیدهای بالقوه نگه دارد. در نتیجه، متوجه خواهید شد که علائم اضطراب از جمله موارد زیر مدت زمان طولانی تری در شما باقی می ماند:

  • تغییرات در حالت مثل حساس شدن و بی قرار بودن
  • تمایل به اجتناب از منبع ترس
  • بی خوابی و دیگر مشکلات خواب
  • تغییرات در اشتها
  • خستگی مفرط
  • بدن دردی که هیچ منبع مشخصی ندارد

چه چیزی سبب اضطراب صفت میشود؟

علت زمینه ای اضطراب از جمله اضطراب صفت هنوز به صورت یک راز باقی مانده است. اما اضطراب صفت احتمالا به جنبه های خاصی از شخصیت ربط دارد: پنجمین صفت اصلی شخصیت یعنی روان رنجوری.

هر چه امتیاز روان رنجی شما بیشتر باشد یعنی به طور متوسط بیشتر احساس رنجش می کنید و بیشتر در عواطف و احساسات خود متوجه تغییرات میشوید.

همچنین زمان بیشتری را تنها نشسته و به احساسات خود فکر می کند و افکارتان را زیر و رو می کنید. تمایل برای بررسی و بررسی مجدد افکار می تواند به الگوهای نگرانی و نشخوار افکار منجر گردد.

چه رابطه ای میان این دو وجود دارد؟

همه محققان و متخصصان بر روی تفاوتهای میان اضطراب صفت و حالت اتفاق نظر ندارند.

برخی بر این باور هستند که هر دو با هم یه صورت یک ساختار واحد عمل می کنند. به بیان دیگر، هر چه سطح اضطراب صفت در شما بیشتر باشد در زمان مواجه با خطر یا هر گونه تهدید دیگری اضطراب بیشتری را تجربه می کنید.

اسپیلبرگ

اسپیلبرگ که برای اولین بار ایده اضطراب حالت و صفت را معرفی کرد به این مکتب تفکر تعلق دارد. متخصصان دیگر خط آشکاری میان این دو کشیده اند و باور دارند که در حالی که اضطراب صفت می تواند اضطراب حالت را بیشتر کرده و به آن شدت دهد ولی هر دو مشخصه های منحصر به فردی دارند که می توان هر دو را مستقل از هم بیان کرد و بسط داد.

در تحقیق کوچکی در سال 2020 از این ایده حمایت شده است. در این یافته های تحقیقاتی به تفاوتهایی در نقشه های مغز در اضطراب صفت و حالت اشاره شده است و بیان شده است که اضطراب حات و اضراب در واقع می تواند ساختهای مجزایی باشند. در این تحقیق گفته شده است که تحیقات آتی توسظ محققان می تواند بینش عمیق تری در این رابطه ارائه دهد.

در هر دو حالت، متخصصان عموما از پرشنامه اضطراب حالت- صفت اسپیلبرگ (STAI) برای ارزیابی علائم اضطراب استفاده می کنند. این مقیاس هم اضطراب حالت و هم صفت را ارزیابی می کند اما همچنینن نشان دهنده رویکرد تک ساختی اسپیلبرگ در رابطه با اضطراب حالت و صفت می باشد.

دوباره متحصصان باید دقیقا نتیجه گیری کنند که علل اضطراب چیست. باز هم آنها می دانند که هم عوامل ژنتیکی و هم محیطی می توانند نقشی کلیدی در رشد شخصیت داشته باشد

عوامل ژنتیکی و هم محیطی

اگر یکی از والدین شما دچار اضطراب است احتمال ابتلای شما به شرایط مشابه بیشتر است.

تجربه یک تروما یا دیگر رخددهای استرس زا و وحشت آور در طول کودکی و نوجوانی نیز می تواند در نحوه واکنش نشان دادن بدن و مغزتان به تهدیدهای واقعی و یا تهدید های متصور تاثیر بگذارد.

هر چه بیشتر محققان در مورد علل تاثیر گذار بر اضطراب چیزهایی می آموزند در می یابند که تفاوت های فاحش تری میان اضطراب حالت و صفت وجود دارد.

چگونه درمان می تواند کمک کننده باشد

اگر در زمان استرس احساس اضطراب می کنید خوب این امری کاملا طبیعی و متداول است. اما حتی اضطراب حفیف یا گذرا نیز م یتواند شما را از پای در بیاورد و به راحتی می توانید از راهکارهای سازشی برای لحظه های استرس زا استفاده کنید. و این وضعیت زمانی بدتر میشود که عامل استرس زا در زندگی ثابت مانده باشد (مثل پاندمی جهان ییا تغییرات آب و هوا برای مثال).

زمانی که احساسات پایدار نگرانی- و هر گونه علائم فیزیکی که با آن همراه است شروع یه پیچیده کردن زندگی روزمره نماید درمان می تواند سودمند باشد بدون توجه به اینکه اضطرابی که تجربه می کنید اضطراب حالت باشد یا صفت.

به خاطر داشته باشید که لازم نیست به معیاری در تشخیص اضطراب برسید تا مطمئن شوید که نیاز به درمان دارید

یک درمانگر می تواند:

  • محرکهای بالقوه اضطراب را شناسایی کنید
  • به شما تکنیکهای کمک کننده سازگاری نظیر مدیتیشن یا ورزشهای لمسی را به شما بیاموزد تا بتوانید تنش را در لحظه کاهش دهید
  • فضایی ایمن برای تبادل احساسات ترس و نگرانی شما فراهم بیاورد
  • به شما کمک کنند تغیراتی در جهت کاهش و تطابق بهتر با استرس در زندگی خود داشته باشید

اگر درمانگر نوع خاصی از درمان را در شما تشخیص داد ممکن است روش های درمانی خاصی را بر همان بسته به علائمتان پیشنهاد دهد.

بسیاری از درمانگر ها درمان رفتاری شناحتی (CBT) را برای اضطراب پیشنهاد می کنند. در تحقیقی در سال 2009 حتی بیان شده است که CBT می تواند برای اضطراب صفت هم بسیار سودمند باشد.

روش های کمک کننده دیگر

با این وجود، CBT تنها درمان موثر نیست. روشهای دیگری که می توانند کمک کننده باشند عبارتند از:

  • درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
  • رویکرد درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی
  • درمان از طریق مواجهه
  • درمان فراشناختی
  • هنر درمانی

برخی شواهد نشان می دهند که اضطراب می تواند ریسک افسردگی را افزایش دهد. بنابراین، زمانی که حضور اضطراب در زندگی شما دائمی تر و پر رنگ تر میشود حتما بهتر است به یک درمانگر مراجعه شود تا تبدیل به اقسردگی نشود.

حرف آخر

در پایان باید گفت اضطراب صرفا می تواند بخشی از شخصیت شما باشد. با این وجود، این بدان معنا نیست که شما باید خود را تسلیم نگرانی و ناامنی کنید.

یافتن جنبه های کلیدی شخصیتتان  همیشه کار ساده ای نیست اما می توانید راههای جدیدی برای پاسخ دادن به استرس بیابید.

زمانی که به نظر می رسد به خاطر یک تهدید خفسف اضطراب دارد شما را از پای در می آورد یک درمانگر می تواند راههایی برای مدیریت ترس و رسیدن به آرامش ذهنی بلند مدت ب شما ارائه دهد.

دکتررضااسدی

پزشک، متخصص اپیدمیولوژی، پژوهشگر بین المللی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مشاور سازمان بهداشت جهانی. او سابقه تدریس در زمینه نگارش علمی از 10 سال گذشته دارد و شیوه آموزشی او بسیار آسان و روان است. - شاخص h براساس اسکوپوس: 22 - تعداد مقالات نمایه شده ISI تا سال 1398: 35

دیدگاهتان را بنویسید

پست بعدی

5 غذایی که به سفید کردن دندانها کمک می کند

س سپتامبر 28 , 2021
لک شدن دندانها بسیار رایج است. زمانی اتفاق می افتد […]
سفیدی دندان ها

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

ضبط پیام صوتی

زمان هر پیام صوتی 5 دقیقه است