آنفولانزا

هر زماني ممكن است به آنفولانزا مبتلا شويد، اما فصل آنفولانزا معمولا از مهر شروع شده و تا اسفند و يا حتي فروردين ادامه دارد.

فصل آنفولانزا چه زماني شروع و چه زماني پايان مي يابد

 هر زماني ممكن است به آنفولانزا مبتلا شويد، اما فصل آنفولانزا معمولا از مهر شروع شده و تا اسفند و يا حتي فروردين ادامه دارد. اما پيك آن معمولا در دي ماه است.

چه زماني بهترين زمان براي زدن واكسن آنفولانزا است؟

در كل هر كسي كه بالاي 6 ماه سن دارد بهتر است واكسن آنفولانزا را بزند- هر چه زودتر بهتر. آذر بهترين زمان براي واكسن زدن است حتي دي يا ديرتر هم بهتر از نزدن است. با توجه به تداوم فصل آنفولانزاي سال قبل، ايده طولاني مدت كردن واكسن ها مورد بررسي است. اين ايده توسط تحقيقات مورد حمايت قرار  نگرفته است.

واكسن هاي امسال در برابر ويروس آنفولانزا تا چه حد موثر هستند؟

زنجيره هاي بسياري از دو نوع ويروس آنفولانزا – A و B – وجود دارند كه انسانها را آلوده مي سازند. به منظظور تهيه كردن واكسن هاي آنفولانزا براي اين فصل، متخصصان بايد ماهها قبل تصميم بگيرند كه چه زنجيره هايي را در واكسن بگنجاند. از آنجايي كه زنجيره ها مي توانند به سرعت تغيير كنند، واكسن ها گاهي تطابق كافي را ندارند.

چگونه مي توان از آنفولانزا اجتناب کرد؟

در زير نكاتي براي اجتناب از آنفولانزا آورده شده است.

به نظر مي رسد واكسن امسال هم خواني خوبي خواهد داشت و مي تواند در برابر زنجيره هاي H1N1 و H3N2 كه در حال چرخش هستند مقاومت ايجاد نمايد. اين اجزاء از واكسن سال قبل به روز شده اند تا بهترين تطابق را با اين زنجيره ها داشته باشند.

به نظر مي رسد اين واكسن تطابق خوبي هم با دو زنجيره B كه تاكنون ديده شده اند دارند. حتي زماني كه واكسن تطابق خوبي هم داشته باشد اما نحوه توليد آن مي تواند بر عملكردش تاثير منفي داشته باشد. اغلب واكسن هاي آنفولانزا در تخم مرغ ها كشت داده مي شوند كه مي تواند ويروسها را تغيير داده و بر نحوه عملكردشان تاثير بگذارد.

از كجا مي توانم واكسن آنفولانزا تهيه كنم؟

در مطب اغلب پزشكان، كلنيك ها، بيمارستان ها، مراكز آموزش پزشكي و داروخانه ها اين واكسن موجود است.

در مورد اسپري بيني واكسن آنفولانزا چه؟

واكسن اسپري بيني، FluMist،  براي بزرگسالان و كودكان توصيه شده است. در فصلهاي اخير آنفولانزا، پيشنهاد شده است كه براي خردسالان تنها از واكسن هاي تزريقي آنفولانزا استفاده شود زيرا هنوز كارآيي اسپري ها تا حدودي مورد سوال است. اما به نظر مي رسد توليد كننده اين نوع واكسن ها آن را بهود داده اند بنابراين والدين مي توانند براي كودكشان از هر دو مورد استفاده نمايند چه تزريقي و چه اسپري.

اگرچه اين واكسن اسپري ها سابقا براي ويروسهاي H1N1 خوب عمل نكرده اند اما براي برخي از ويروسهاي B و ويروسهاي H3N2 كاملا موثر بوده اند. اما جديدا واكسن اسپري نيز براي H1N1 توليد شده است كه به نظر امسال بهتر عمل مي كند اگرچه هنوز برآوردي از كارآيي آن تا كنون منتشر نشده است. اين واكسن اسپري براي كودكان 2 سال و بالاتر كه سيستم ايمني سالمي دارند موجود است.

چگونه كارشناسان تصميم مي گيرند چه چيزي را در واكسن آنفولانزا بگنجانند؟

در طول فصل آنفولانزا، كارشناسان نمونه هاي تحقيقاتي از ويروسهاي در حال چرخش را پيدا مي كنند تا ببينند واكسن تا چه حد مي تواند در مقابل اين ويروسها مقاومت ايجاد نمايد.  آنها از اين اطلاعات براي كمك به تصميم گيري براي واكسن بعدي استفاده مي كنند. امسال، اغلب واكسن ها در برابر گونه هاي A –H1N1 و H3N و دو گونه B محافظت ايجاد مي نمايند. امسال همه واكسن هاي تزريقي آنفولانزا چهارگانه خواهند بود يعني در برابر چهار نوع ويروس آنفولانزا.

همانند همه واكسن هاي ديگر، سبب ايمني كامل در برابر اين بيماري نميشود اما 30 تا 60 درصد در كل جمعيت احتمالا ابتلا را كاهش مي دهد. در كل، واكسن ها در برابر ويروسهاي نوع B و (H1N1) A نسبت به ويروسهاي آنفولانزاي A(H3N) بهتر عمل مي كنند.

آيا پيشرفتي در واكسن جهاني آنفولانزا صورت گرفته است؟

موسسه ملي سلامت انگليس اخيرا 8 ميليون كمك هزينه به دانشگاه جورجيا براي ايجاد واكسني كه بتواند چندين گونه از اين ويروس را در يك بار تزريق تحت پوشش قرار دهد اعطا كرده است. اين دانشگاه با 14 دانشگاه ديگر در جهان در اين زمينه همكاري دارد. آنها شايد بتوانند اين واكسن ها را در سال آينده بر روي مردم امتحان كنند. هدف از اين كار كمك به افرادي است كه بيشتر مستعد ابتلا به آنفولانزا هستند. محققان ديگري نيز بر روي يك واكسن جهاني آنفولانزا كار كرده اند.

چه كساني بيشتر آسيب مي بينند؟

كودكان، مسن تر ها، زنان باردار و هر كسي كه مبتلا به يك بيماري مزمن باشد و حرفه هاي پرستاري و پزشكي بيشتر مستعد ابتلا به آنفولانزا و عوارض ناشي از آن مثل ذات الريه، برونشيت و عفونتهاي سينوسي و گوش هستند. كودكان زير دو سال مخصوصا بسيار مستعد هستند.

نوزادان زير 6 ماه نيز بسيار ممكن است دچار عوارض آن شوند اما كوچك تر از آن هستند كه بتوان آنها را واكسينه كرد بنابراين بهترين كار اين است كه كساني كه در تماس نزديك با آنها قرار دارند واكسينه شوند.

بزرگسالان بالاي 65 سال بيشتر از جوانان در معرض ابتلا قرار دارند چرا كه سيستم ايمني آنها ضعيف شده است. بيشتر مرگ و ميرهاي ناشي از آنفولانزا و بيش از نيمي از كساني كه به اين خاطر بستري ميشوند سالخوردگان هستند. زنان باردار و زناني كه بيش از دو هفته از زايمان آنها نگذشته بيشتر و شديدتر از زناني كه باردار نيستند ممكن است به آنفولانزا دچار شوند.

هر كسي كه مبتلا به يك بيماري مزمن است نيز مي تواند دچار عوارض ناشي از آنفولانزا گردد. اين بيماريها و مشكلات عبارتند از:

  • آسم
  • ديابت
  • بيماري قلبي
  • چاقي مفرط
  • سيستم ايمني مختل شده به خاطر سرطان، HIV و بيماريهاي ديگر

آيا واكسني به واكسن ديگر ارجحيت دارد؟

در حالي كه واكسن چهارگانه در برابر دو گونه A و دو گونه B محافظت ايجاد مي نمايد اما هيچ ارجحيتي در واكسن هاي پيشنهاد شده و تاييد شده وجود ندارد. از پزشك خود بپرسيد كداميك براي شما مناسب تر است. براي گروههاي سني مختلف واكسن هاي متفاوتي تاييد شده اند. در حدود 80 درصد واكسن هاي تاييد شده امسال چهارگانه هستند.

امسال چه واكسن هاي تزريقي آنفولانزايي موجود هستند

براي فصل 99-1398 واكسن هاي مختلفي وجود دارند:

  • واكسن هاي آنفولانزا با دوز استاندارد كه معمولا با يك آمپول تزريق ميشود
  • واكسن هاي تزريقي با دوز بالا براي افراد بالاي 65 سال
  • واكسن هاي تركسيبي با داروهاي تقويتي كه به آنها اجزايي براي كمك به تحريك بيشتر واكنش ايمني افزوده شده و براي افراد 65 سال به بالا مناسب است
  • واكسن هايي كه با ويروس رشد داده شده در كشت سلولي و نه در تخم مرغ جنين دار تهيه شده اند. از آنها مي توان در كساني كه دچار آلرژي هستند استفاده كرد
  • واكسن هايي كه با استفاده از فن آوري هاي مختلفي كه به استفاده از ويروس آنفولانزا نيازي ندارند ساخته شده اند
  • واكسن هاي اسپري بيني با ويروس زنده كه براي زنان باردار و كساني كه به خاطر بيماريهاي ديگر سيستم ايمني ضعيفي دارند مناسب نيست

كودكاني كه بار اول است در برابر آنفولانزا واكسينه ميشوند بايد دو دوز با فاصله زماني حداقل 4 هفته دريافت دارند.

چه كساني نبايد واكسن آنفولانزا بزنند

هر كسي كه مبتلا به سندروم گلين- باره است بايد حداقل 6 هفته از واكسن قبلي آنفولانزاي او گذشته باشد. هر كسي كه مبتلا به آلرژي شديد و تهديد كننده حيات به هر يك از اجزاي واكسن داشته باشد هم نبايد از آن استفاده نمايد.

در مورد زنان باردار چطور؟

تحقيقي كه اخيرا در رابطه با واكسن و احتمال سقط جنين انجام شده است

زنان باردار بايد واكسن آنفولانزا را بزنند اما نبايد از نوع اسپري بيني آن استفاده نمايند. تحقيقي در سال 2017 منتشر شد كه نشان مي داد رابطه اي بين زناني كه دو فصل متوالي از واكسن آنفولانزا براي مقابله با گونه A(H1N1) استفاده كرده بودند و سقط جنين وجود دارد اما تحقيقات بيشتري براي حمايت از اين تحقيق انجام نشد همچنين تاثير علت و معلولي آن هم به اثبات نرسيد.

اما در تحقيقات قبلي ريسك بالايي مشاهده نشده است و تحقيقات بعدي نيز شواهدي براي تاييد رابطه ميان سقط جنين  و اين واكسن ها ارائه ندادند. بنابراين به نظر مي رسد كه اين يافته ها تنها يك اتفاق آماري بوده اند.

زنان بارداري كه واكسينه ميشوند احتمال ابتلاي نوزادانشان را هم به اين بيماري كاهش مي دهند. قسمتي از اين حفظت از طريق جفت به جنين منتقل شده و نوزاد را براي 6 ماه اول زندگي محافظت مي نمايد چرا كه واكسن زدن به نوزدان زير 6 ماه توصيه نمي گردد.

چه مدت طول مي كشد تا واكسن آنفولانزا اثر نمايد

در حدود 10 روز تا 2 هفته طول مي كشد تا واكشن به حداكثر قدرت خود برسد.

علائم متداول آنفولانزا چيست؟

علائم معمولا سريعتر از علائم سرماخوردگي ظاهر ميشوند كه عبارتند از تب، احساس تب و لرز، سرفه، گلو درد، آبريزي بيني، سردرد و خستگي مفرط. اسهال و استفراغ هم از علائمي هستند كه كمتر متداولند. احتمال ايجاد اسهال و استفراغ در كوكان بيشتر از بزرگسالان است.

ممكن است فرد مبتلا به آنفولانزا دچار تب نشود.

اگر فكر كردم دچار آنفولانزا شده ام چه بايد بكنم

در خانه بمانيد و استراحت كنيد، از تماس با ديگران به غير پزشكان و پرستاران در صورت نياز اجتناب نماييد. حداقل براي 24 ساعت پس از رفع تب براي اجتناب از انتشار آنفولانزا اجتناب كنيد.

مراقب علائم هشدار دهنده آنفولانزاي اورژانسي باشيد. در كودكان اين علائم عبارتند از:

  • تنگي نفس و يا تنفس تند
  • كبود شدن رنگ پوست
  • بي قراري شديد
  • تب به علاوه راش پوستي
  • عدم برقراري ارتباط
  • نخوردن مايعات
  • علائمي كه بهبود يافته بودند اما دوباره با تب و سرفه هاي بدتر بازگشته اند

در بزرگسالان اين علائم عبارتند از:

  • مشكل تنفسي
  • احساس درد يا فشار در سينه و شكم
  • خواب آلودگي و سرگيجه
  • استفراغ شديد يا دائمي
  • علائمي كه بهبود يافته بودند اما دوباره با تب و سرفه هاي بدتر بازگشته اند

درمان هاي آنفولانزا چيست؟

سازمان بهداشت و غذاي آمريكا در سال 2018 اولين درمان جديد براي آنفولانزا را تاييد كرد: baloxavir marboxil (زوفلوزا). اين درمان جديد سه داروي پيشين براي آنفولانزا را با هم تركب كرده است: اسلتامیویر (با نام تجاري تامينفلو)، پراميوير (Rapivab) و زانامیویر (Relenza).

داروهاي ضد ويروسي مي توانند علائم شما را كمتر كنند و زمان بيماري را 1 تا 2 روز كمتر كنند. اين داروها به گونه هاي مختلف مثل قرصها، شربتها يا پودرهاي استنشاقي و يا محلولهاي تزريقي تجويز ميشوند. از پزشك خود بپرسي آيا اين داروها براي شما مناسب هستند يا خير.

اين داروها مي توانند تاثيرات جانبي داشته باشند. تامينفلو مي تواند سبب حالت تهوع و استفرغ شده و فرد را دچار سردرد يا عوارض رواني شناختي نمايد در يك تحقيق كه اخيرا انجام شده نتوانست تاثيري بر عوارض آنفولانزا داشته باشد.

بسيار اهميت دارد كه مصرف دارو هر چه زودتر آغاز شد چرا كه تحقيقات نشان داده اند كه اگر تا دو روز بعد از شروع بيماري مصرف گردند بهترين تاثير را خواهند داشت. اما ممكن است پزشك شما تشخيص دهد كه اگر بعد تر هم مصرف گردد مي تواند كمك كننده باشد.

اما ممكن است پزشك شما تشخيص دهد كه اگر بعد تر هم مصرف گردد مي تواند كمك كننده باشد.

به غير از واكسن زدند چه چيز ديگري ميتواند به پايين آوردن شانس ابتلا به آنفولانزا كمك نمايد؟

اقدامات پيشگيرانه روزمره بسيار اهميت دارند. از تماس با كساني كه بيمار هستند پرهيز نماييد و سعي كنيد بهداشت را رعايت نماييد مثلا دستهايتان را زياد بشوريد و زماني كه سرفه مي كنيد دهان خود را بپوشانيد. اگر بيمار هستيد در خانه بمانيد.

دکتررضااسدی

پزشک، متخصص اپیدمیولوژی، پژوهشگر بین المللی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مشاور سازمان بهداشت جهانی. او سابقه تدریس در زمینه نگارش علمی از 10 سال گذشته دارد و شیوه آموزشی او بسیار آسان و روان است. - شاخص h براساس اسکوپوس: 22 - تعداد مقالات نمایه شده ISI تا سال 1398: 35

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

آنفلوانزا-شیوع و درمان

ش ژانویه 4 , 2020
هر زماني ممكن است به آنفولانزا مبتلا شويد، اما فصل آنفولانزا معمولا از مهر شروع شده و تا اسفند و يا حتي فروردين ادامه دارد. اما پيك آن معمولا در دي ماه است.

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع