اهداي عضو اهداي زندگي

هديه اي با تاثيري فوق العاده- هديه اي كه مدتهاي مديد با حس سپاسگذاري از آن يادميشود- فقط نياز به كمي آمادگي دارد. وقتي اهدا كننده عضو ميشويد، مي توانيد زندگي تا 8 فرد را نجات دهيد. و اگر بافتهايي مثل سلولهاي خون، استخوان يا قرنيه را نيز اهدا كنيد تعداد افراد حتي بيشتر از اين هم ميشود.

پيوند عضو زماني يك شيوه آزمايشگاهي با نرخ موفقيت پايين محسوب ميشد. بسياري از اندامهاي اهدايي فقط چند روز يا چند هفته زنده مي ماندند. اما تحقيقات جراحي پيوند عضو را از يك اقدام ريسك پذير به كاري معمول و متداول تبديل كرده اند. امروزه انتخاب درماني براي بيماراني كه درمرحله آخر بيماري هستند به عنوان پيوند عضو وجود دارد. روزانه افراد بسياري پيوند عضو دارند كه نجات بخش زندگي آنها است.

نتايج پيوند اين روزها آن قدر خوب است كه حقيقتا براي كساني كه عضو دريافت مي كنند تفاوتي اساسي محسوب ميشود. اين اعضاء حقيقتا نجات دهنده زندگي هستند.

مشكل امروزه اين است كه تعداد عضو كافي متناسب با تقاضا وجود ندارد. افراد بسياري در فهرست انتظار قرار دارند و تعدادي از اين فهرست روزانه در حال انتظار از دنيا مي روند.

كليه اندامي است كه بيش از هر عضو ديگري پيوند زده ميشود. اگرچه انتظار براي پيوند مي تواند بسيار طولاني باشد اما هر روز تعداد زيادي پيوند كليه انجام ميشود. بعد از كليه متداولترين پيوند، پيوند كبد است و بعد از آن پيوند قلب، ريه و روده قرار دارد.

شما مي توانيد برخي از اندامهاي خود مثل يك كليه يا بخشي از كبدتان را در حالي كه هنوز زنده هستيد اهدا كنيد. شما دو كليه داريد اما در واقع فقط به يكي از آنها نياز داريد. و اگر قسمتي از كبد برداشته شود دوباره ر شد مي كند. اما برداشتن اين اندامها نياز به يك جراحي ماژور دارد كه خطراتي در پي دارد. به همين دليل است كه اغلب اهدا كنندگان دوستان يا افراد فاميل فرد گيرنده هستند.

بنابراين بيشتر اهداي عضو بعد از مرگ افراد صورت مي گيرد. اندامها بعد از مرگ براي اينكه قابل استفاده باشند بايد سريعا ريكاوري شوند. بسياري از اين اعضاء متعلق به افرادي است كه پس از بستري شدن در نتيجه يك تصادف يا سكته مغزي از دنيا رفته اند. بعد از اينكه همه اقدامات براي نجات فرد با شكست مواجه شد و بيمار مرده اعلام شد، سپس اهداي عضو ممكن ميشود.

وقتي فردي مي ميرد تصميم گيري براي اعضاي خانواده براي اهداي عضو كاري مشكل ميشود. بنابراين براي خانواده تان اگر تصميم خود را براي اهداي عضو در حالي كه زنده هستيد اعلام كنيد مي تواند يك مزيت واقعا بزرگ باشد و بنابراين ديگر نياز نيست كسي براي شما تصميم بگيرد.

علاوه بر ادامها، شما مي توانيد بافتهاي خود را نيز اهدا كنيد. يكي از بافتهايي كه بسيار پيوند زده ميشود قرنيه است، پرده شفافي كه روي چشم قرار دارد. يك قرنيه پيوندي مي تواند به فردي كه در نتيجه يك تصادف، عفونت يا بيماري نابينا شده است ديد دوباره بدهد. از بافت پوست اهدا شده مي توان براي قربانياني كه دچار سوختگي شده اند يا براي بازسازي بعد از جراحي استفاد كرد. استخوان اهدايي را مي توان جايگزين استخوانهاي سرطاني كرد و مانع از قطع دست يا پاي فرد شد. از رگهاي اهدايي مي توان براي جراحي بايپس قلب استفاده كرد.

دانشمندن به دنبال راههاي متفاوتي براي بهبود پيوند عضو هستند. بزرگترين مشكل اين است كه وقتي عضو فردي به فرد ديگر پيوند زده ميشود، سيستم ايمني فرد گيرنده به تصور اينكه يك ميكروب بيماري زا است به آن حمله مي كنند.

اگر دانشمندان بتوانند راهي بيابند كه به سيستم ايمني فرد بياموزند كه به مبارزه با عفونت به خوبي قبل ادامه دهد اما عضو اهدايي را يك عامل خارجي تلقي نكند به پيشرفتي قالب توجهي دست يافته اند. اين تحمل پيوند ناميده ميشود.

براي جلوگيري از پس زدن عضو، گيرنده ها بايد داروهايي را معمولا براي باقي عمر خود مصرف نمايند كه داروهاي مهار كننده سيستم ايمني ناميده ميشوند. داروهاي مهار كننده سيستم ايمني توانايي ما براي انجام پيوند اعضا را  در سي سال گذشته متحول كرده اند. اما همين سه دهه همچنين به ما ياد داده كه اين داروهاي مهار كننده سيستم ايمني خيلي انتخابي عمل نمي كنند كه يك مشكل بزرگ است.

اين داروها كل سيستم ايمني را ضعيف مي كنند و بنابراين بدن در مبازره با عفونتها دچار مشكل ميشود. اين داروها همچنين خطر ابتلا به سرطان، مخصوصا سرطان پوست را افزايش مي دهند. به علاوه، در طول زمان، اين داروهاي قوي مي توانند به كليه ها آسيب زده و ريسك ابتلا به ديابت، فشار خون بالا و بيماري قلبي عروقي را افزايش دهد.

اين داروها به نوعي شيطان الزامي هستند. شما نمي توانيد بدون آنها زنده بمانيد چون ممكن است عضو را پس بزنيد. اما زندگي كردن با آنها هم كار مشكلي است چون عوارض جانبي دارند كه بايد مديريت شوند.

اگر بيمار مصرف داروهاي مهار كننده سيستم ايمني را متوقف نمايد، اهداي عضو تقريبا با شكست مواجه ميشود. اما در موارد بسيار معدود، افراد مي توانند مصرف داروهاي خود را قطع نمايند. در سال گذشته گروهي از محققين الگويي از فعاليت ژنتيكي در بيماراني كه با موفقيت بعد از پيوند كليه مصرف داروهاي مهار كننده سيستم ايمني را ترك كرده بودند بدست آوردند. محققان ديگري نيز در حال بررسي بيماراني هستند كه بعد از پويند كليه مي توانند مصرف اين داروها را قطع نمايند.

نهايتا خيلي خوب ميشود اگر بتوانيم با يك آزمايش خون تشخيص بدهيم كه چه كساني مي توانند مصرف اين داروها را قطع كرده يا حتي دوز آن را كاهش دهند. ما شواهدي داريم كه اين كار ممكن است اما هنوز اين كار را انجام نداده ايم.

در تحقيقات ديگري محققان به دنبال  اين هستند كه سيستم ايمني بدن را از قبل براي اهدا آماده كنند تا زماني كه عضو پويند زده شده وارد بدن ميشود هيجان زده و عصباني نشود. در برخي از تحقيقات محققان به كليه فرد گيرنده مغز استخوان فرد اهدا كننده را قبل از جراحي تزريق كردند. مغز استخوان سلولهايي را مي سازد كه با عفونت مبارزه مي كند. اين كار سبب ايجاد يك سيستم ايمني دوگانه در گيرنده ميشود كه بهتر پيوند را تحمل مي كند. چند تا از اين بيماران توانستند در طول يك سال بعد از جراحي مصرف داروهاي خود را كنار بگذارند.

در حالي كه برخي از دانشمندان همچنان به دنبال بهبود شيوه هاي موجود هستند برخي ديگر نيزكاملا به دنبال ايده هاي جديد هستند. يك شيوه پيشرو ايجاد پيوندهاي مصنوعي است كه سبب تحريك حمله سيستم ايمني نشود. اگرچه براي استفاده از اين شيوه هاي در حال ظهور هنوز سالها وقت نياز است محققان به سمت مهندسي كبد، ريه و ديگر اندامها در حركت هستند.

شما مي توانيد در وهله اول با درست زندگي كردن نياز به اندامهاي اهدايي را كاهش دهيد. با داشتن فعاليت فيزيكي و خوردن غذاهاي غني با فيبر، ميوه ها و سبزيجات احتمال ايجاد بيماريهاي بلندمدت و در نتيجه از كارافتادگي اعضا را در خود كاهش دهيد. و در حالي كه اين گامها را در جهت سلامت خود بر مي داريد، سعي كنيد براي اهداي عضو ثبت نام كنيد تا بتوانيد به ديگران نيز كمك نماييد.

انتخابهاي آگاهانه

اعضاي خود را اهدا كنيد

  • به سايت  www.ehda.sbmu.ac.ir مراجعه كرده و به عنوان يك اهدا كننده عضو يا بافت ثبت نام كنيد.
  • اين مسئله را بر روي برگه اي يادداشت كرده و هميشه در كنار كارت گواهي نامه خود قرار دهيد.
  • تصميم خود را به خانواده تان اعلام كنيد. حتي اگر در اين سايت هم ثبت نام كرده باشيد باز هم قبل از اهدا نظر خانواده تان در اين باره پرسيده ميشود.
  • اين مسئله را به پزشك، روحاني محل و دوستانتان اطلاع دهيد.

در زماني كه زنده هستيد يك وصيت نامه تنظيم كنيد و دستورالعمل ها را در آن ذكركنيد. اين اسناد قانوني مي تواند نشان دهنده انتخاب شما براي اهداي عضو باشد.

مهشید دولتی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

چشمهايي كه پير شده اند

پ آوریل 9 , 2020
Telegram Instagram Facebook با گذشت زمان ديد شما چه تغييري مي كند در ابتدا به ندرت متوجه تغييراتي ميشويد. احتمالاخواهيد ديد كه براي ديدن فواصل نزديك بيشتر از قبل به دنبال عينك خود هستيد. ممكن است نتوانيد خيلي به نورهاي خيره كننده نگاه كنيد يا وقتي نور كم است نمي […]

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع