هموپتیزی يا خلط خوني چيست؟

هموپتیزی يعني موقع سرفه خون بالا بياوريد. مي تواند نشانه اي از يك بيماري جدي باشد. عفونتها، سرطان و مشكلاتي در رگهاي خوني در ريه ها مي تواند عامل آن باشد. اگر دچار خلط خوني هستيد بايد حتما به پزشك مراجعه كنيد مگر اينكه مبتلا به برونشيت باشيد.

علل هموپتيزي

عوامل زيادي مي توانند به هموپيتيزي منجر گردند. علل خلط خوني همراه با سرفه عبارتند از:

  • برونشيت (حاد يا مزمن): رايج ترين علت بالا آوردن خلط خوني همراه با سرفه است.

هموپتیزی به خاطر برونشيت به ندرت مي تواند تهديد كننده حيات باشد.

  • برونشکتازی
  • بيماري مزمن انسداري ريه (COPD)
  • نارسايي احتقاني قلب مخصوصا به خاطر تنگي دريچه ميترال
  • وجود شيء خارجي در مسير هوا
  • بيماري هاي التهابي يا خود ايمني (مثل لوپوس، گرانولوماتوز، سندرم چرگ اشتراوس)
  • آبسه ريوي
  • تومورهاي غيرسرطاني ريه
  • عفونت انگلي
  • ذات الريه
  • ناهنجاري هاي شرياني وريدي- ريوي (AVMs)
  • آمبولي ريوي
  • تروما مثل زخم گلوله يا تصادف با ماشين
  • استفاده از رقيق كننده هاي خون (داروهاي ضد انعقاد خون)

هموپتیزی مي تواند به خاطر خونريزي در خارج از ريه ها يا مسيرهاي هوا ايجاد شده باشد. خونريزي شديد بيني يا استفراغ خون از معده مي تواند سبب تخليه خون به مسيرهاي هوا (ناي) گردد. در اين صورت زمان سرفه خلط خوني داريد و به نظر مي رسد مبتلا به هموپتیزی شده ايد. اغلب هيچ دليلي نمي توان يافت. هموپتیزی غير قابل توضيح اغلب ظرف 6 ماه از بين مي رود.

تست تشخيص هموپتیزی

اگر زمان سرفه كردن خلط خوني داريد پزشكتان ممكن است بخواهد بداند اين خون چه مقدار است و آيا بر تنفس شما تاثير گذاشته است يا خير. سپس مي تواند به دنبال علت بگردد. تستهاي مربوط به خلط خوني عبارتند از: سابقه و معاينه فيزيكي. اين آزمايش به پزشك كمك مي كند سرنخ هايي براي شناسايي علت كشف كند.

تصوير اشعه ايكس از سينه. اين تست نشان مي دهد آيا توده، تجمع مايعات ياانعقاد خون در ريه ها وجود دارند يا خير.

برونكوسكوپي. پزشك ممكن است برايتان برونكوسكوپي تجويز نمايند. در اين روش از يك لوله با دوربين در انتهايش استفاده و وارد بيني يا دهان و سپس به مجراهاي تنفسي ميشود. بدني صورت مي تواند علت هموپتیزی را شناسايي نمايد.

شمارش كامل خون (CBC). در اين آزمايش تعداد گلبولهاي قرمز و سفيد و همچنين پلاكتها (سلولهايي كه به لخته شدن خون كمك مي كنند) اندازه گيري ميشود.

تست فاكتورهاي انعقادي. تغييرات در توانايي خونتان در لخته شدن مي تواند به خونريزي و بالا آوردن خون با سرفه شود.

گاز خون شرياني: تستي كه سطح اكسيژن و دي اكسيد كربن در خون را مشخص مي كند. سطوح اكسيژن مي تواند در كساني كه در سرفه خلط خوني دارند كمك باشد.

پالس اكسيمتر. وسيله اي كوچك كه انگشت در آن گذاشته شده و سطح خون در اكسيژن را اندازه گيري مي كند.

هموپتیزی يا خلط خوني چيست؟

درمانهاي هموپتیزی

اگر در زمان سرفه خلط خوني داريد اولين هدف پزشك توقف خونريزي خواهد بود. درمانها عبارتند از:

آمبولیزاسیون شريان برونشي. پزشكتان يك كاتتر به ريه و بعد به شرياني كه خون را به ريه عرضه مي كند وارد مي نمايد. رنگي وارد آن شده و در صفحه نمايش شريانها مشاهده و بررسي ميشوند تا منبع خونريزي مشخص شود. آنها مي توانند با استفاده از سيم هاي فلزي يا مواد ديگر جلوي خونريزي را بگيرند. خونريزي معمولا متوقف ميشود و شريانهاي ديگر عرضه خون را در شريان تازه بسته شده جبران مي كنند.

برونكوسكوپي: ابزاري هايي در انتهاي آندوسكوپ مي توانند برخي علل خونريزي را درمان كنند. براي مثال، يك بالن باد شده در داخل مسير هوا مي تواند مانع از خونريزي شود.

جراحي: اگر دليل بالا آوردن  خون همراه با سرفه در شما جدي و تهديد كننده حيات باشد ممكن است نياز به جراحي و برداشتن كامل ريه داشته باشد (ريه برداري)

سپس پزشكتان آنچه را كه باعث خلط خوني در شما شده است را درمان مي كند. ممكن است برايتان موارد زير تجويز شود:

  • آنتي بيوتيك براي ذات الريه يا سل
  • شيمي درماني يا پرتودرماني براي سرطان ريه
  • استروئيدها براي بيماريهاي التهابي
  • اگر دچار رقيق بودن شديد خون به دليل مصرف داروها شده ايد ممكن است به تزريق فرآورده هاي خوني با داروهاي ديگر براي  تحت كنترل قرار دادن خون از دست رفته داشته باشيد.

چه زماني بايد به دكتر مراجعه شود

رايج ترين علت خلط خوني همراه با سرفه برونشيت مزمن است كه معمولا خود به خود بدون نياز به درمان خوب ميشود. اگر مبتلا به برونشيت هستيد و مقدار كمي خون در مخاط خود براي مدت كمتر از يك هفته مشاهده كرديد مشكلي وجود ندارد به دقت نظارت داشته باشيد و منتظر بهبود باشيد. مخاط خوني همراه با سرفه مي تواند نشانه اي از يك مشكل پزشكي جدي باشد. اگر هر يك از علائم زير را داشتيد با پزشك خود تماس بگيريد:

  • خون در مخاط كه بيشتر از يك هفته طول بكشد، شديد باشد يا بدتر شود، يا هر از چند گاهي ايجاد شود و از بين برود
  • درد سينه
  • كاهش وزن
  • عرق فراوان در شب
  • تب بالاي 38 درجه
  • تنگي نفس در زمان انجام فعاليتها در سطح معمول

در صورت وجود علائم فوق احتمالا در يك بيمارستان تحت درمان قرار خواهيد گرفت تا علت پيدا شده و تهديد خونريزي جدي مرتفع گردد.

كلمات كليدي: هموپتیزی، خلط خوني، برونشيت

دکتررضااسدی

پزشک، متخصص اپیدمیولوژی، پژوهشگر بین المللی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مشاور سازمان بهداشت جهانی. او سابقه تدریس در زمینه نگارش علمی از 10 سال گذشته دارد و شیوه آموزشی او بسیار آسان و روان است. - شاخص h براساس اسکوپوس: 22 - تعداد مقالات نمایه شده ISI تا سال 1398: 35

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

چگونه باید نوازدان را با غذاهای جامد آشنا کرد

پ مه 21 , 2020
چگونه باید نوازدان را با غذاهای جامد آشنا کرد

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع