سرطان حنجره (گلو)

اغلب سرطان های حنجره در افراد بالاي 60 سال اتفاق مي ا فتند. از علائم اوليه رايج آن زخيم شدن دائمي صدا است. اغلب در مراحل اوليه شناسايي ميشود و شانس خوبي براي درمان وجود دارد. در كل، هر چه سرطان حنجره پيشرفته تر باشد (بيشتر رشد كرده و منتشر شده باشد)، شانس موثر بودن درمان كمتر است.

سرطان حنجره
سرطان حنجره

حنجره چيست؟

حنجره قسمت بالايي ناي (مجراي هوا) است. حدودا 5 سانتي متر طول دارد و گاهي چعبه صدا نيز ناميده ميشود. شما مي توانيد قسمت جلوي حنجره را كه با عنوان “سيب آدم” شناخته ميشود را در جلوي گردن، درست زير چانه احساس كنيد.
حنجره شامل تارهاي صوتي ميشود. اين تارها بافت ماهيچه اي V شكل شياردار در جداره داخلي حنجره هستند. زماني كه هوا از ميان آنها عبور مي كند مرتعش شده و صدا توليد مي كنند.
در زمان دم، هوا از درون حنجر گذشته و از ناي به سمت ريه ها پايين مي رود. وقتي آب دهان خود را قورت مي دهيد، حنجره كمي به بالا مي آيد و يك زبانه غضروفي در انتهاي زبان كه اپى گلوت ناميده ميشود جلوي ورودي حنجره را مي بندد. با اين كار اطمينان حاصل ميشود كه غذا يا آشاميدني ها وارد مري (ازوفاگوس) شده و وارد ناي نميشود.

سرطان چيست؟

سرطان بيماري سلولها در بدن است. بدن از ميليونها سلول كوچك تشكيل شده است. سلولها در بدن انواع مختلفي دارند و به خاطر همين تنوع سلولها سرطانها نيز انواع مختلفي دارند. آن چه كه در همه سرطانها مشترك است اين است كه سلولهاي سرطاني ناهنجار بوده و خارج از كنترل تكثير ميشوند.

يك تومور بدخيم، توده يا بافت رشد يافته اي تشكيل شده از سلوهاي سرطاني است كه همچنان به تكثير شدن ادامه مي دهند. وقتي تورمورهاي بدخيم رشد مي كنند، به بافتها و اندامهاي مجاور حمله كرده و سبب آسيب رساندن به آنها ميشوند.

تومورهاي بدخيم همچنين ممكن است به ديگر قسمتهاي بدن منتشر شوند. اين اتفاق زماني مي افتد كه برخي از سلولها از تومور اوليه (ابتدايي) جدا شده و با جريان خون يا كانالهاي لنفاوي به ديگر قسمتهاي بدن منتقل شود. اين گروههاي كوچك سلولي سپس مي توانند تكثير شده و تومورهاي ثانويه (متاستاز) را در يك يا چند جاي ديگر بدن شكل دهند. سپس اين تومورهاي ثانويه ممكن است رشد كرده و به بافتهاي مجاور حمله و به آنها آسيب برساند و دوباره گسترش يابد.

برخي از سرطان ها جدي تر از بقيه بوده و برخي راحت تر درمان ميشوند (مخصوصا اگر در مراحل اوليه شناسايي شوند) و برخي نسبت به بقيه دورنماي بهتري دارند.
بنابراين، سرطان فقط يك بيماري نيست. در هر مورد مهم اين است كه دقيقا بدانيم سرطان از چه نوعي است، تا چه حد بزرگ است و آيا به ديگر جاها سرايت كرده است يا نه. با اين اطلاعات معتبر مي توانيد ديدگاهي در مورد گزينه هاي درماني و دورنماي بيماري داشته باشيد.

سرطان حنجره چيست؟

سرطان حنجره گاهي laryngeal cancer نيز ناميده ميشود. برخي نيز آن را سرطان گلو مي نامند. با اين وجود، گلو شامل حنجره و ديگر ساختارهاي مجاور ميشود. سرطان حنجره نوعي از سرطان است كه فقط مي تواند در گلو اتفاق افتد. سرطان حنجره در كشورهاي توسعه يافته مثل انگلستان نادر بوده و در هر سال حدودا 2000 نفر به اين بيماري مبتلا مي شوند. در مردان چهار برابر متداول تر از زنان است. در افراد كمتر از 40 سال نادر بوده و بيشتر در افراد بالاي 60 سال متداول است.

سرطان حنجره انواع مختلفي دارد:

  • از هر 10 مورد سرطان حنجره 9 مورد از نوع سرطان سلول سنگفرشي حنجره  هستند. اين نوع سرطان از سلولهايي كه درجداره داخلي حنجره قرار دارند به وجود مي آيد.
  • انواع ديگر: انواع نادر سرطانهاي حنجره ديگر نيز وجود دارند كه از ديگر سلولهاي موجود در حنجره نشات مي گيرند. براي مثال، آدنوکارسینوم حنجره از سلولهايي كه در غدد كوچك موجود در جداره حنجره وجود دارند و مخاط ايجاد مي كنند، حاصل ميشود. انواع بسيار نادر ديگري نيز وجود دارند.

مابقي مقاله در مورد سرطان سلولهاي سنگفرشي حنجره است.

عامل سرطان حنجره چيست؟

يك تومور سرطاني از يك سلول غيرطبيعي شروع ميشود. علت اينكه چرا سلولي سرطاني ميشود هنوز مشخص نيست. توصيه ميشود گاهي آسيب يا تغيير در ژنها در سلول عامل آن است. اين سبب ناهنجار شدن سلول و تكثير بي رويه آن ميشود. (براي اطلاعات بيشتر به مقاله اي با عنوان”عوامل سرطان چيست؟” مراجعه كنيد.)
در برخي سرطان حنجره بدون هيچ دليل مشهودي اتفاق مي افتد. با اين وجود، برخي از عوامل خطر خاص شانس ابتلا به سرطان حنجره را افزايش مي دهند كه عباتند از:

  • افزايش سن. اين سرطان در افراد مسن متداول تر است. اغلب مبتلايان بالاي 60 سال هستند.
  • سيگار كشيدن. دود مضر از حنجره گذشته و به ريه ها مي رسد.
  • نوشيدن مقدار زياد الكل، مخصوصا نوشيدني هاي الكلي گازدار.
  • رژيم غذايي ضعيف مي تواند يك عامل خطر باشد مخصوصا رژيم غذايي كه فاقد برخي ويتامين ها و مواد معدني خاص باشد.
  • قرار گرفتن بلند مدت در معرض مواد شيميايي، بخارات و مواد آلاينده -اگر تنفس شوند ممكن است به حنجره آسيب رسانده و ريسك ابتلا را افزايش دهند.
  • در برخي از تحقيقات نشان داده شده است كه ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) به سرطان حنجره ربط دارد.

علائم سرطان حنجره چيست؟

  • صداي زخيم اغلب اولين علامت اين سرطان است چون سرطانهاي حنجره اغلب در نزديكي تارهاي صوتي ايجاد ميشوند. مشكل اينجا است كه كلفت شدن صدا از علائم رايج لارنژيت (عوفنت ويروسي حنجره) است. اغلب كساني كه صدايشان كلفت ميشود سرطان ندارند. با اين وجود، لارنژيت اغلب در عرض يك هفته يا بيشتر دفع ميشود. بنابراين، اگر صدايتان كلفت شده و در عرض 2 تا 4 هفته به حالت طبيعي باز نگشت حتما به پزشك مراجعه نمائيد.
  • علائم ديگر كه ممكن است با رشد تومور در حنجره به وجود آيند عبارتند از: وجود غده اي در گلو، درد در گلو در زمان قورت دادن آب دهان، مشكل در تنفس. اگر تومور دور از تارهاي صوتي باشد اين علائم ممكن است پيش از كلفت شدن صدا اتفاق افتند.
  • اگر سرطان به گره هاي لنفاوي منطقه اي (غدد لنفاوي) منتشر شود، غدد مجاور در گردن متورم ميشوند.
  • اگر سرطان به ديگر قسمتهاي بدن منتشر شود، علائم مختلف ديگري ممكن است به وجود آيد.

همه اين علائم ممكن است در نتيجه بيماري هاي ديگري به وجود آيند، بنابراين براي تاييد تشخيص به آزمايشاتي نياز است.

چگون مي توان سرطان حنجره را شناسايي و ارزيابي كرد؟

ارزيابي اوليه

اگر پزشك به وجود سرطان حنجره در شما مشكوك شد، مكن است شما را به يك متخصص گوش و حلق و بيني (ENT) ارجاء دهد. متخصص گلو شما را با استفاده از يك چراغ و آينه كوچك معاينه مي كند. او همچنين ممكن است از يك تلسكوپ باريك و انعطاف پذير (آندوسکوپی بینی) استفاده كند. اين تلسكوپ از بيني شما وارد انتهاي گلويتان ميشود. آندوسكوپي بيني شامل كانالهاي فيبر نوري ميشود كه به داخل نور مي تاباند و پزشك مي تواند داخل گلو را ببيند. (اغلب پيش از استفاده از آندوسكوپ بيني يك بي حسي موضعي اسپري ميشود بنابراين خيلي سبب ناراحتي نميشود.)

براي تاييد تشخيص

اگر بعد از معاينه يا با آندوسكوپ بيني مورد مشكوكي مشاهده شد، اغلب به نمونه برداري نياز خواهيد داشت. نمونه برداري زماني است كه نمونه كوچكي از بافت از قسمتي از بدن برداشته ميشود. سپس اين نمونه كوچك زير ميكروسكوپ بررسي ميشود تا سلولهاي غيرطبيعي بررسي شوند. نمونه برداري از طريق يك ابزار چنگكي انعطاف پذير و باريك كه از طريق بيني به حنجره فرو برده ميشود برداشته ميشود. همين ابزار يك منبع نور مشابه آندوسكوپ بيني دارد و بنابراين متخصص مي تواند ناي و مري را معاينه و گستردگي تومور را بررسي نمايد.


ارزيابي گستردگي و ميزان انتشار (تعيين مرحله)

اگر تاييد شود كه سرطان حنجره داريد علاوه بر آزمايشات بالا آزمايشات ديگري نيز ممكن است انجام شود، مثل: نمونه برداري از غدد لنفاوي مجاور با استفاده از يك سوزن ظريف. با اين كار مي توان تعيين كرد كه آيا سلولهاي سرطاني به غدد لنفاوي انتشار يافته اند يا خير.
براي بررسي ميزان انتشار سرطان به ديگر قسمتهاي بدن ممكن است آزمايشات ديگري مثل سي تي اسكن، اسكن ام آر آي و غيره انجام شود.( در مقاله مجزايي هر يك از اين آزمايشات به تفصيل توضيح داده شده است.)

اين ارزيابي تعيين سطح سرطان ناميده ميشود. هدف تعيين سطح عبارت است از:

  • تومور در حنجره تا چه حد رشد داشته است.
  • آيا سرطان به غدد لنفاوي آن منطقه منتقل شده است.
  • آيا سرطان به ديگر قسمتهاي بدن منتشر شده است (متاستاز).

درجه بندي سرطان

نمونه بافت برداشته شده زير ميكروسكوپ بررسي و سلولهاي سرطاني ارزيابي ميشوند. با بررسي برخي ويژگي هاي خاص سلولها سرطان را مي توان درجه بندي كرد.
سيستم درجه بندي رايج براي سرطان حنجره عبارت است از:

  • درجه 1 (درجه پايين). سلولها در حنجره شبيه سلولهاي طبيعي به نظر مي رسند. گفته ميشود كه سلولهاي سرطاني به خوبي تمايز يافته اند. سلولهاي سرطاني تمايل به رشد و تكثير آرام دارند و خيلي تهاجمي نيستند.
  • درجه 2 (درجه متوسط).
  • درجه 3 (درجه بالا). سلولها بسيار غيرطبيعي به نظر آمده و گفته ميشود خوب تمايز نيافته است. سلولهاي سرطاني تمايل به رشد و تكثير سريع داشته و تهاجمي تر هستند.

با شناسايي مرحله و درجه سرطان پزشك مي تواند بهترين گزينه هاي درماني را پيشنهاد دهد. همچنين مي توان دورنماي معقولي از روند بيماري بدست آورد. با اين وجود، براي سرطان حنجره، تا قبل از عمل جراحي برداشتن تومور دقيقا نمي توان مرحله بيماري را تعيين كرد.

(براي جزئيات بيشتر به مقاله اي با عنوان “درجه بندي و مرحله بندي سرطان” مراجعه نمائيد.)

گزينهاي درماني براي درمان سرطان حنجره چه هستند؟

گزينه هاي درماني كه مي توان مدنظر قرار داد عبارتند از: راديوتراپي، جراحي، و شيمي درماني. درمان پيشنهاد شده براي هر مورد به فاكتورهاي مختلفي از جمله محل دقيق تومور اوليه در حنجره، مرحله سرطان (سرطان تا چه حد بزرگ است و تا چه حد منتشر شده است) و درجه سلولهاي سرطاني و سلامت عمومي شما بستگي دارد.

شما بايد با كمك يك متخصص كه به مورد شما آشنايي دارد تصميم قطعي بگيريد. آنها مي توانند نكات مثبت و منفي، نرخ احتمالي موفقيت، عوارض جانبي احتمالي و ديگر جزئيات را در مورد گزينه هاي درماني ممكن براي نوع سرطان شما ارائه دهند.

شما بايد در مورد اهداف درمان با پزشك خود مشورت كنيد. مثلا:

  • در برخي موارد هدف از درمان، مداواي سرطان است. اگر درمان در مراحل اوليه آغاز شود شانس درمان زياد است. اغلب موارد در مراحل اوليه شناسايي ميشوند. چون اغلب در زماني كه صدا كلفت ميشود آزمايشات تشخيصي انجام ميشود و اين زماني است كه سرطان هنوز در مراحل اوليه است. (پزشكان بيشتر از واژه “بهبود بيماري” در اين رابطه استفاده مي كنند تا درمان بيماري. بهبودي به اين معنا است كه بعد از درمان ديگر نشاني از سرطان نباشد. اگر در حال بهبودي هستيد، ممكن است درمان شويد. بااين وجود، در برخي موارد سرطان چند ماه يا چند سال بعد بر مي گردد. به همين دليل است كه گاهي پزشگان دوست ندارند از واژه درمان استفاده كنند.)
  • در برخي موارد، هدف درمان كنترل سرطان است. اگر درمان واقع گرايانه نباشد، با درمان اغلب مي توان رشد و انتشار سرطان را محدود كرد تا با سرعت كمتري پيشروي نمايد. با اين كار ممكن است تا مدتي از شر علائم راحت شويد.
  • در برخي موارد هدف از درمان كم كردن علائم است. براي مثال، اگر سرطان پيشرفته باشد، احتمالا احتياج به مسكن و درمانهاي ديگر براي كمك به رهايي از درد يا علائم ديگر خواهيد داشت. ممكن است از برخي از درمانها براي كاهش اندازه سرطان استفاده شود با اين كار، ممكن است علائمي مثل درد يا مشكل در بلع كمي بهبود يابند.

راديوتراپي

اگر سرطان كوچك باشد و از حنجره به جاهاي ديگر منتشر نشده باشد (در مراحل اوليه) اين شيوه درماني رايج است. راديوتراپي درماني است كه در طي آن از اشعه ها با انرژي بالا كه بر بافت سرطاني متمركز ميشود براي درمان استفاده ميشود. با اين كار سلولهاي سرطاني كشته شده يا جلوي انتشار آنها گرفته ميشود. (به مقاله مجزايي با عنوان “راديوتراپي” براي اطلاعات بيشتر مراجعه نمائيد.)

اگر سرطان در مراحل اوليه باشد، راديوتراپي به تنهايي شانس خوبي براي درمان تلقي ميشود. همچنين گاهي از راديوتراپي در كنار جراحي يا شيمي درماني در برخي موارد خاص استفاده ميشود. براي مثال، ممكن است از راديوتراپي براي كوچك كردن يك تومور بزرگ قبل از جراحي استفاده شود. با اين كار شانس موفقيت با جراحي افزايش مي يابد. از راديوتراپي گاهي بعد از جراحي استفاده ميشود تا سلولهاي سرطاني كه در طي عمل باقي مانده اند از بين بروند.

جراحي

تورمورهايي كه بزرگ هستند احتياج به جراحي دارند. گاهي هدف جراحي درمان سرطان با برداشتن كامل تومور است. گاهي اگر سرطان در مراحل پيشرفته باشد از جراحي براي تسكين علائم استفاده ميشود (جراحي تسكيني). جراحي ها همه تحت بيهوشي عمومي انجام ميشوند.
نوع جراحي انجام شده به اندازه تومور، مكان دقيق تومور در حنجره، آيا سرطان به ساختارهاي مجاور انتشار يافته است يا خير بستگي دارد. كه براي مثال اين جراحي ها عبارتند از:

  • آندوسكوپي رزكسيون. با اين شيوه مي توان تومورهاي كوچك در حنجره را برداشت. ابزراهايي به داخل حنجره به پايين فرستاده ميشوند كه با آن مي توان تومور را برداشت. گاهي از ليزر براي سوزاندن تومور استفاده ميشود. اين تكنيك از خارج بدن ممكن نيست. اين شيوه فقط براي تومورهايي كاربرد دارد كه كوچك بوده و هنوز محدود به جداره داخلي حنجره هستند.
  • لارنژکتومی نسبي. در طي اين عمل قسمتي از حنجره برداشته ميشود. در جلوي گردن برشي داده ميشود تا به حنجره دسترسي پيدا شود. اگر فقط قسمتي از حنجره برداشته شود، به طور دائم به استوما (منفذي در گردن) براي تنفس نيازي نخواهيد داشت و مي توانيد همچنان صحبت كنيد. ممكن است تا زمان بهبود زخم به صورت موقت به استوما نياز داشت باشيد.
  • لارنژكتومي كامل. اين جراحي استكه در طي آن حنجره به طور كامل برداشته ميشود. براي اينكه بتوانيد بعد از عمل نفس بكشيد، قسمت بالاي ناي به جلوي گردن چسبانده ميشود. سپس به طور دائم يك منفذ (استوما) در جلوي گردن تعبيه ميشود. تارهاي صوتي برداشته ميشوند بنابراين ديگر نمي توانيد به صورت طبيعي صحبت كنيد. با اين وجود، تكنيكهاي مختلفي وجود دارد كه مي توانيد آنها را از يك گفتار درمان آموخته و بتوانيد آواها را به شيوه هاي مختلف توليد كنيد.

اگر سرطان گسترش يافته باشد، با جراحي بايد غدد لنفاوي و ديگر ياختارهاي مجاور حنجره را علاوه بر خود حنجره برداشت. ميزان بافت برداشته شده به ميزان انتشار سرطان بستگي دارد.

شيمي درماني

شيمي درماني درماني است كه از داروهاي ضد سرطان براي كشتن سلولهاي سرطاني يا توقف تكثير آنها استفاده ميشود. از شيمي درماني گاهي در كنار راديوتراپي به عنوان جايگزيني براي جراحي استفاده ميشود. هدف حفظ حنجره و قابليت صحبت كردن طبيعي است. اگر اين گزينه درماني برايتان مناسب باشد متخصصتان آن را به شما پيشنهاد خواهد داد. اگر سرطان به ديگر قسمتهاي بدن منتشر شده باشد نيز شيمي درماني پيشنهاد ميشود. (به مقاله مجزايي با عنوان “شيمي درماني با داروهاي سم سلولي ” براي جزئيات بيشتر مراجعه نمائيد.)

درمانهاي ديگر

ستوکسی ماب (Cetuximab) يك درمان به نسبت جديد براي سرطان حنجره است. نوعي پادتن تک تاگی  است كه بدين معنا است كه مي تواند پروتئين هاي (گيرنده ها) خاصي را كه در سلولهاي سرطاني وجود دارد را شناسايي و به آنها بچسبند. اين پروتئين ها گيرنده هاي فاكتور رشد اپيدرمال (EGFRs) هستند كه سلولهاي سرطاني را تحريك به رشد و تكثير مي كنند. ستوكسي ماب به EGFR چسبيده و مانع از تقسيم و رشد سلولهاي سرطاني ميشود.

ستوكسي ماب درماني است كه اغلب همزمان با راديوتراپي در افرادي كه قادر به انجام شيمي درماني نيستند ارائه ميشود.

دورنماي آن چگونه است؟

اگر سرطان در مراحل اوليه شناسايي شود شانس درمان خوب است. اگر سرطان گسترش يافته باشد شانس درمان كم است.
درمان سرطان با دارو حوزه اي در حال پيشرفت است. همچنان شيوه هاي جديد درماني در حال پيشرفت بوده و اطلاعات ارائهه شده در بالا بسيار كلي هستند. متخصصاني كه آشنا به مورد شما هستند مي توانند اطلاعات دقيق تري در مورد دورنماي خاص بيماري شما و اينكه تا چه سرطان شما در مرحله اي كه هست به درمان پاسخ مي دهد، در اختيارتان قرار دهند.

مهشید دولتی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

لوچي يا انحراف چشم (استرابيسم) در كودكان

س نوامبر 19 , 2019
اصطلاح پزشكي براي انحراف چشم استرابيسم است. بيماري است كه در آن ديد چشمها در يك جهت نيست. در حالي كه يك چشم براي تمركز به شيئي به جلو نگاه مي كند چشم ديگر به سمت پشت، بالا يا پايين است. انحراف چشم اغلب در كودكان است. كودك مبتلا به […]
انحراف چشم در کودکان

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع