فرق ویروس و باکتری چیست؟

?

تفاوت ویروس با باکتری

هم باکتری‌ها و هم ویروس‌ها قادر به ایجاد بیماری‌اند. اما این دو از نظر بیولوژیکی کاملا با هم تفاوت دارند. در حالی که باکتری‌ها تک‌سلولی هستند، ویروس‌ها موجود زنده نیستند و به همین دلیل هم نمی‌توان آنها را از بین برد.

ویروس‌‌ها و باکتری‌ها آنقدر ریز هستند که با چشم غیر مسلح نمی‌توان آنها را دید. آنها در مدت زمان بسیار کوتاه تکثیر می‌یابند و می‌توانند ما را بیمار سازند. اما گذشته از این، باکتری‌ها و ویروس‌ها با هم وجه مشترک زیادی ندارند.

Abstract symbol of Coronavirus, 2019-nCov novel coronavirus concept

باکتری‌ها مستقلا خود را تامین می‌کنند

باکتری‌ها موجودات زنده‌ای هستند که تنها از یک سلول تشکیل می‌شوند. این سلول دارای تمام محتویاتی است که آن‌ها برای حیاتشان نیاز دارند: ویژگی‌های ژنتیکی و ماشین‌های سلولی‌ایی که پروتئین ‌تولید و باکتری‌ها را با انرژی تامین می‌کنند. #دیفتری، #وبا ، #سل و #سیاه‌_سرفه از جمله بیماری‌هایی هستند که توسط #باکتری‌ ها تولید می‌شوند.

اما اینطور نیست که تمام باکتری‌ها برای انسان مضر باشند. برای مثال باکتری‌هایی که در روده هستند برای هضم غذا لازم‌اند.

ویروس‌ها، ماشین‌های تکثیر

بر خلاف باکتری‌ها، ویروس‌ها ذراتی عفونی‌اند و سلول نیستند. ویروس‌ها قطعه‌ای از نوکلئیک‌اسید‌‌ند که درون پوششی پروتئینی محصور شده‌اند.

بدین ترتیب ویروس‌ها دستگاه‌های سلولی نیستند که بتوانند برای خود انرژی و پروتئین تولید و یا حتی زاد و ولد کنند. به همین دلیل هم ویروس‌ها بسیار کوچک‌تر از باکتری‌ها هستند. در حالی که بزرگی باکتری‌ها حدود ۰۰۱ / ۰ میلی‌متر است، بزرگی‌ ویروس‌ها تنها به یک‌صدم این میزان می‌رسد.

برای بسیاری از دانشمندان و پژوهشگران ویروس‌ها موجودات زنده به حساب نمی‌آیند. اما مساله اینجاست که آنها هنوز تعریفی مشخص درباره ویژگی‌های یک موجود زنده ندارند.

ویروس‌ها تنفس و متابولیسمی از خود نشان نمی‌دهند.

آن‌ها فراوان‌ترین موجودیت بیولوژیکی روی زمین هستند. 

ویروس‌ها چگونه زاد و ولد می‌کنند؟

تکثیر ویروس‌ها نسبت به باکتری‌ها کاملا متفاوت است. آنها با کمک سلول‌های دیگر تکثیر می‌یابند. ویروس‌ها ویژگی‌های ارثی خود را به سلول‌های موجودات زنده انتقال داده و برنامه این سلول‌ها را به هم می‌ریزند: آنها با یک “حقه” کاری می‌کنند که سلول‌های میزبان پس از آن صرفا ذرات ویروسی تولید کنند تا اینکه حجمشان بزرگ شده و بترکند. پس از ترکیدن و شکافتن سلول، ویروس‌های جدید آزاد می‌شوند.

ویروس ها برخلاف باکتری ها فقط در بدن موجودات زنده می توانند زنده بمانند.

هر ویروس مختص سلول‌های میزبان معینی است. برخی از ویروس‌ها به گیاهان حمله می‌کنند، برخی دیگر اما به حیوانات، به انسان‌ها و حتی به باکتری‌ها. ویروس‌ها می‌توانند در انسان منجر به بیماری‌های #ایدز ، #هرپس ، #هپاتیت ، #تب_زرد ، #گریپ و #سرخک شوند.

داروهای ویژه برای مقابله با ویروس‌ها

از آنتی‌بیوتیک‌ها علیه باکتری‌ها استفاده می‌شود. اما ویروس‌ها چون زنده نیستند، کشته هم نمی‌شوند. تنها داروهای “ضد ویروسی” (Antiviral) علیه آنها اثربخش است. این داروها مانع افزایش ویروس‌ها شده و از ورود آنها به سلول‌های میزبان جلوگیری می‌کنند.

پزشکان با وجود این، در صورت بروز عفونت ویروسی آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کنند. دلیل آن این است که زمانی که یک فرد آلوده به ویروس می‌شود، سیستم دفاعی بدنش ضعیف می‌شود.

 همین امر باعث می‌شود که باکتری‌ها راحت‌تر وارد بدن او بشوند. به همین دلیل پزشکان هنگام ظهور عفونت ویروسی هم آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کنند.

روش دیگر استفاده از واکسن است که می‌توان از آن در مقابله با باکتری‌ها و ویروس‌ها استفاده کرد.

? به همه موجودات زنده ریزی که با چشم دیده نمی شوند میکروب می گویند.

دکتررضااسدی

پزشک، متخصص اپیدمیولوژی، پژوهشگر بین المللی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مشاور سازمان بهداشت جهانی. او سابقه تدریس در زمینه نگارش علمی از 10 سال گذشته دارد و شیوه آموزشی او بسیار آسان و روان است. - شاخص h براساس اسکوپوس: 22 - تعداد مقالات نمایه شده ISI تا سال 1398: 35

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Next Post

دستورالمعل عمومی پیشگیری از ابتلا به کرونا

چ مارس 25 , 2020
در این نوشته یک سند جامع درباره راه های مختلف پیشگیری از ابتلا به کرونا اعم از نحوه خرید، شستن دست ها، و غیره ارائه شده است که می تواند بسیار رهگشا باشد. هنمای جامع پیشگیری از ابتلا به کرونا

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع