تب در کودکان

زمانی که کودک کوچک خود را در آغوش می‌گیرید گرم است. بعد از گرفتن دمای بدنش متوجه می‌شوید که 39 درجه  است، او تب دارد.
حتی اگر این سناریو برایتان فوق العاده آشنا باشد اما باز هم شما را به وحشت می اندازد. قبل  از اینکه با عجله به پزشک مراجعه کنید یک نفس عمیق بکشید. بهتر است با تب، عملکرد آن در بدن انسان و علائم هشدار دهنده که نشان  دهنده جدی بودن آن است- یا برعکس زمانی که نیازی به نگرانی نیست- آشنا شوید.

Very hot. Serious young loving father touching his baby forehead and consulting with doctor on phone, copy space

تب یعنی چه؟

دمای طبیعی بدن 37 درجه سانتی گراد یا 98.6 درجه فارنهایت است اگرچه ممکن است در طول روز کمی بالاتر یا پایین تر برود. تب به دمای 38 درجه سانتی گراد (100.4 درجه فارنهایت) یا بالاتر گفته میشود.
دمای 38 درجه تا 39 درجه تب خفیف و بالای 39 درجه تب شدید تلقی میشود.

تب خود مریضی نیست. بلکه بالا بودن دمای بدن نشانه ای است از اینکه سیستم ایمنی بدن سخت در حال مبارزه با توعی مهاجم است که معمولا یک بیماری یا عفونت است.
علاوه بر بالا رفتن دمای بدن فرزند شما ممکن است علائم زیر را نیز در هنگام تب تجربه کند

علائم همراه تب

  • لرز
  • عرق کردن
  • درد عضلات
  • بی اشتهایی
  • از دست رفتن آب بدن
  • ضعف
  • تغییرات رفتاری

درجه تب‌سنج همیشه نمی تواند بهترین شاخص از میزان مریضی کودک شما باشد. شما باید موارد زیر را نیز مد نظر داشته باشید:

  • سن کودک
  • تعداد روزهایی که تب داشته است
  • عملکرد او در مقایسه با روزهای دیگر
  • هر گونه علامت دیگری که مشاهده می کنید

برای مثال، درصد کمی از کودکان کم سن تر- معمولا بین 6 ماه تا 5 سال حتی ممکن است تشنج در تب را تجریه کنند. این تشنج ها می تواند شامل حرکات ناگهانی عضلات بوده و به نظر برسد کودکتان در حال فوت است. اگر کودک شما برای مدت بیش از 5 دقیقه دچار تشنج شد حتما با 115 تماس بگیرید

تب بالا در نوزادان تا کودکان 3 ماهه

در نوزادان کوچک، حتی کمی بالا بودن دمای بدن می تواند دلیلی برای نگرانی باشد. به همین دلیل است که اگر کودک شما تب بالای 38 درجه یا بالاتر داشت حتما باید با پزشک او تماس بگیرید همین طور اگر دمای مقعدی گرفته شده پایین تر از 36.5 بود.

در صورت مشاهده علائم زیر علاوه بر دمای بالا نیز حتما باید با فوریت های پزشکی تماس بگیرید:

  • مشکل در غذا خوردن
  • مشکل در تنفس کردن
  • راش پوستی بدون دلیل
  • اسهال و استفراغ
  • عمکلرد غیر عادی (بی حالی، بی قراری یا غیره)

برای خواندن دقیق تر دمای نوزادان بهتر است از یک تب‌سنج دیجیتالی که در مقعد آن را وارد می کنید دما را اندازه بگیرید (بله این بهترین راه است). برخی تحقیقات نشان داده اند که تب‌سنج های شریان شقیقه ای نیز می توانند برای این سن دقیق باشند اما برای نحوه استفاده  از آنها می توانید با پزشک خود مشورت کنید.

تب بالا در نوزادان سه ماهه تا کودکان سه ساله

در کودکانی که سن بالاتر دارند و نوپایان اگر تب نوزاد 39 درجه یا بالاتر بود با پزشک خود تماس بگیرید. شاید بهتر باشد داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک را هم امتحان کنید. همچنین در مورد دادن داروهای آزاد به نوازدان زیر یک سال با پزشک متخصص کودکان مشورت کنید. اگر بدن کودکتان به داروهای کاهنده تب (بروفنو استامینوفن) پاسخ نداد پس چیزی جدی تر وجود دارد.

علائم هشدار دهنده دیگر برای نیاز به مراقبتهای ویژه عبارتند از:

  • مشکل در بیدار ماندن
  • مشکل در نفس کشیدن
  • کاهش خروجی ادرار
  • مشکل در قورت دادن مایعات و داشتن استفراغ
  • راشهای پوستی تیره بدون علت
  • سفت شدن گردن، درد شکم یا نگرانی های دیگر

 خواندن درجه مقعدی هنوز هم می تواند بهترین راه برای اندازه گیری دمای بدن کودکان بزرگتر و نوپایان باشد. البته در این سن می توان با استفاده از یک تب‌سنج دیجیتالی در زیر بغل یا اسکنر شریان شقیقه ای نیز دمای بدن را با موفقیت بدست آورید. اگر تب‌سنجهایی که داخل گوش گذاشته میشوند دارید باید برای استفاده از آن تا 6 ماهگی کودک صبر کنید.

تب بالا در کودکان بالای سه سال

برای کودکان بالای سه سال تب تب بالای 29 درجه که برای دو روز یا بیشتر طول بکشد می تواند دلیل نگرانی باشد. اگر پزشکتان توصیه کرد برای دو سه روزی تنها مراقب باشید و علائم را بپایید حتما همین کار کافی است. اما اگر کودک شما برای مدت 5 روز یا بیشتر تب داشت باید حتما به پزشک او مراجعه کنید. همین طور اگر از داروهای آزاد تب بر استفاده کردید و تب پایین نیامد.

علائم هشدارهای دیگر برای مراجعه به پزشک عبارتند از:

  • مشکل در نفس کشیدن و بلع
  • مشکل در قورت دادن مایعات و داشتن استفراغ
  • ادرار سوختگی یا کم شدن دفعات ادرار
  • راشهای تیره بدون دلیل
  • سفت شدن گردن، درد شکم و نگرانی های دیگر
  • بی حال بودن و به سختی بیدار ماندن

برای کودکان 4 ساله و بالاتر می توانید از یک تب‌سنج دیجیتالی برای گرفتن دمای دهان زیر زبان استفاده کنید (اگر بتواند کودک شما برای مدت لازم آن را نگه دارد). برای نتیجه بهتر بگذارید از آخرین باری که کودک چیزی خورده یا نوشیده 30 دقیقه گذشته باشد.

همچنین می توانید تب‌سنج را در گوش یا زیربغل قرار دهید یا حتی بر روی پیشانی با استفاده از تب‌سنج شقیقه ای این کار را انجام دهید.

چه موقع نیاز به مراقبتهای ویژه است

شما خود بهتر کودکتان را می شناسید. اگر احساس می کنید در روده اش مشکلی هست در تماس گرفتن با پزشکش تردید نکنید. فکر نکنید که احمق هستید- آنها همیشه از این دست تماسها دارند و وقتی مساله سلامت کودک شما است باید احتیاط بیشتری بکنید.

در موارد زیر حتما به پزشک یا فوریت های پزشکی مراجعه کنید:

  • نوزاد شما کمتر از سه ماهه است و 38 درجه تب دارد.
  • کودک شما (3 تا 6 ماهه) است و تبی بالای 39 درجه دارد و عملکرد طبیعی ندارد (بی حالی، ناراحتی، بی قراری و غیره).
  • کودک شما (6 ماه تا 24 ماه) بالای 39 درجه تب دارد که برای مدت بیش از یک روز بدون داشتن علامت بیماری مثل سرفه و اسهال به طول انجامیده است.
  • تب در کودک شما بریا مدت 5 روز یا بیشتر باقی مانده است.
  • تب کودک شما 40 درجه است حتی اگر هیچ گونه علائم دیگری ندارد.
  • تب کودک شما حتی با مصرف تب بر ها کم نمیشود.
  • کودک شما بی قرار و بی حال بوده یا مثل همیشه نیست.
  • کودک شما علائم کشاه آب بدن مثل کم شدن خروجی ادرار را نشان می دهد (نوزادان باید حداقل 4 بار در روز را خیس کنند و کودکان بزرکتر باید هر 8 تا 12 ساعت ادرار کنند).
  • کودک شما به تازگی واکسن دریافت کرده است و تبی برابر یا بالاتر از 39 درجه دارد. کودک شما به تازگی واکسن دریافت کرده است و دمای بدنش بیش از 48 ساعت بالا بوده است.
  • کودک شما د رنتیجه تب دچار تشنج شده است. اگر تشنج کمتر از 5 دقیقه طول کشید با پزشکش تماس بگیرید و اگر طولانی تر بود حتما با 115 تماس بگیرید.

زمانی که نیازی به نگرانی نیست

به یاد داشته باشید: برای کودکان زیر 3 ماه تب به هر میزان که باشد باید به پزشک مراجعه شود.
با این وجود کودکان بزرکتر نیز دچار تب میشوند. بنابراین آنچه که دانستن آن برای شما اهمیت دارد این است که بدانید چه موقع باید سریعا به پزشک مراجعه کنید و چه موقع می توانید آرام بوده و تنها کودک را پایش کنید.

در بسیاری از موارد تب پاسخ طبیعی بدن کودک در مبارزه با یک بیماری نه چندان سخت است. زمانی که بیماری فروکش کند و کودک بهتر شود تب نیز خود به خود از بین می رود.
در موارد زیر می توانید کودک را در خانه تحت نظر داشته باشید:

اگر تب کمتر از سه تا 5 روز طول کشید و کودک فعالیت طبیعی خود را داشت. مراقب الگوهای خورد و خوراک، نوشیدن و بازی او باشید تا ببینید تا چه حد فعالیت او طبیعی است. اگرچه کمی خسته تر بودن از روزهای دیگر طبیعی است.

تب زیر 38 درجه در کودکان 3 ماه تا 3 سال یا زیر 38.5 در کودکان بزرگتر (البته به این شرط که هیچ گونه علائم هشدار دهنده دیگری وجود نداشته باشد). دماهایی در این طیف متداول است و الزاما نشان دهنده نیاز به فورت پزشکی نیست.

کودک شما به دنبال زدن واکسن دچار کمی تب شده است. یک تب پایین در دو روز اول بعد از واکسن الزاما دلیلی برای نگرانی ندارد.

حرف آخر

احتمال اینکه کودک شما در طول عمرش چندین بار تب کند وجود دارد. به دمای دماسنج توجه داشته باشید اما موارد دیگر را نیز زیر نظر بگیرید. اگر فعالیت طبیعی دارد و مایعات کافی می نوشید و تب نسبتا سریع از بین میرود- می توانید خیالی آسوده داشته باشید و از اقدامات و درمانهای خانگی مثل استفاده از دوش ولرم استفاده کنید.

عاطفه مخلصی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

10 غذای مفید برای بهبود از بیماری

سه‌شنبه 2 دی 1399
برای بهبود از بیماری یا جراحی نوع غذایی که مصرف می کنید می تواند کمک کننده باشند یا حتی مانع از بهبود شما شود. نشان داده شده است که بسیاری از غذاها از جمله میوه ها، سبزیجات، چربی های سالم و منابع پروتئینی التهاب را کاهش، سیستم ایمنی را بهبود […]

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

دسترسی سریع