جراحی رباتیک چیست؟ و چگونه صورت می گیرد؟+تاریخچه، معایب و مزایا

جراحی رباتیک با کمک پیشرفت های فناوری رباتیک به کمک بیماران و جراحان آمده است.  جراح در این روش، ربات را کنترل می کند و بازوهای ربات به طور مستقیم عمل جراحی را انجام می دهند. جراحی رباتیک نوعی لاپاراسکوپی می باشد که روشی نسبتاً کم تهاجمی است. در این مقاله وبسایت دوربه، لاپاراسکوپی، تفاوت جراحی روباتیک و لاپاراسکوپی، مزایا و معایب آن، تاریخچه، نحوه انجام آن و آینده و کاربردهای آن بیان می شود.

جراحی رباتیک چیست چگونه انجام می شود

جراحی رباتیک چیست؟

جراحی روباتیک روشی از جراحی است که به پزشکان اجازه می دهد تا روش های جراحی پیچیده را با دقت، کنترل و انعطاف پذیری بیشتری نسبت به سایر روش های جراحی مرسوم انجام دهند. جراحی رباتیک از هوش مصنوعی برای ارائه ابزارهای هوشمند رباتیک به جراحان استفاده می کند.

جراحی به کمک ربات مزایای زیادی دارد. برای مثال، دست‌های ربات می‌توانند در هر جهتی خم شوند تا به مناطقی برسند که دسترسی به آن‌ها برای انسان دشوار است. علاوه بر این، در حالیکه جراح کنترل کاملی بر بازوهای ربات دارد، لرزش دست انسان در طول فرآیند مشاهده نمی‌شود. این عدم لرزش دست امکان دقت بیشتر را در طول عمل جراحی به جراح می‌دهد.

تاریخچه جراحی رباتیک

 دانشمندان در دهه 1960 شروع به بررسی ایده استفاده از رباتیک برای جراحی کردند. رباتیک تا دهه 1980 در طی مراحل جراحی مورد استفاده قرار نگرفت. در دهه 1980، هاپ پل و ویلیام بارگاریک سیستم هدایت تصویر ارتوپدی برای کمک به عمل تعویض مفصل ران ایجاد کردند. در سال 2000، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)  جراحی های رباتیک را در ایالات متحده تایید نمود.

جراحی هوشمند رباتیک چگونه انجام می شود؟

قبل از شروع عمل، شما بیهوشی عمومی دریافت می کنید به این معنی که در تمام مدت عمل، خواب و بدون درد خواهید بود. جراح در طول جراحی، فرایند جراحی را از ایستگاه کامپیوتری در نزدیکی بیمار هدایت می کند. او دیگر مانند جراحی معمولی بالای سر شما نمی ایستد.

برای انجام جراحی به کمک ربات، جراح برش‌های کوچکی در بدن ایجاد می‌کند و سپس ابزار رباتیک را همراه با یک دوربین سه‌بعدی با کیفیت بالا وارد می‌کند.

ابزار جراحی در این روش مینیاتوری است و یک لوله نازک متصل به دوربین سه بعدی با کیفیت بالا را در بدن بیمار قرار می دهند.

بر اساس تصاویر با وضوح بالا که توسط دوربین ارسال می شود، جراح می تواند ابزارهای رباتیک را از یک کنسول مجاور دستکاری کند تا عمل را با دقت کامل کند.

جراح به کنسول نزدیک بیمار رفته که تصویری با بزرگنمایی بسیار بالا با وضوح عالی از فضای داخلی بدن را مشاهده کند و روند کار را هدایت کند.
 ابزارهای رباتیک به دستورات جراح پاسخ می‌دهند و حرکات را به حرکات دقیق و بی‌درنگ در بدن بیمار تبدیل می‌کنند.
 ابزارهای جراحی رباتیک را از بدن بیمار خارج کرده و نقاط برش را می بندند.
پس از جراحی، برای بهبودی از عمل به اتاق ریکاوری فرستاده می شوید.

 از آنجایی که جراحی روباتیک یک روش کم تهاجمی است، دوره نقاهت شما به احتمال زیاد کوتاه خواهد بود و باید بتوانید نسبتاً سریع به فعالیت های معمول خود بازگردید.

لاپاراسکوپی چیست؟

لاپاراسکوپی یک نوع عمل جراحی است که با برشی بسیار کوچک روی شکم انجام می شود. در ابتدا، ابزاری به نام لاپاراسکوپ که به نور و دوربین مجهز است از درون این برش وارد بدن فرد می شود. در مرحله بعدی، سایر ابزارهای جراحی توسط برش کوچک دیگری که در پایین تر بدن فرد ایجاد می شوند، وارد بدن او می شوند. سپس داخل شکم و لگن با استفاده از دستگاه لاپاراسکوپ برای انجام عمل جراحی بررسی می شوند.

در لاپاراسکوپی به روش سنتی، جراح تمام ابزارها را خود نگه می دارد و مستقیما آن ها را از طریق برش یا برش های ایجاد شده وارد بدن می کند. این ابزارها می توانند به جلو و عقب حرکت کرده و باز یا بسته شوند.

تفاوت لاپاراسکوپی و جراحی هوشمند روباتیک

در جراحی هوشمند رباتیک مانند لاپاراسکوپی دو برش ایجاد شده و ابزارها به همان ترتیب از طریق برش ها وارد بدن بیمار می شوند. تفاوت جراحی رباتیک با لاپاراسکوپی در این است که در جراحی به وسیله ربات، ابزارها معمولاً توسط بازوی رباتیک نگاه داشته می شوند. جراح در جراحی هوشمند رباتیک قابلیت کنترل بازوهای رباتیک را دارد. بازوهای رباتیک و ابزارهای جراحی با استفاده از یک مرکز کنترل و یا کنسولی که دور از بیمار قرار دارد، کنترل می شوند.

روش‌های کنترلی ربات جراح

کنترل از راه دور یک کنترلر است که به جراح اجازه می‌دهد تا حرکات دست خود را برای عمل جراحی بر روی بیمار انجام دهد. حرکات دست جراح به روش مستقیم یا غیر مستقیم به بازوهای رباتیک منتقل می‌شود. این حرکات با استفاده از قسمت انتهایی بازو و گیره‌ها برای عمل جراحی واقعی و بر روی بیمار انجام می‌گیرند.

جراح یکی از دو روش را برای کنترل ابزار استفاده می‌کند:

۱. کنترل از راه دور به صورت مستقیم

۲. کنترل از راه دور به صورت غیرمستقیم و از طریق کامپیوتر

در سیستم‌های کنترل کامپیوتری، جراح از یک رایانه برای کنترل بازوهای رباتیک و پایانه‌های انتهایی‌اش استفاده می‌کند. یکی از مزیت‌های استفاده از روش کامپیوتری این است که در موقعیت اُرگونومیک قرار می‌گیرد و با راحتی بیشتر عمل جراحی در اتاق عمل را انجام می‌دهد..

مزایا

  • جراحان اغلب برای دسترسی به اعضای بدن شکافی به طول ۱۵ سانتیمتر ایجاد می‌کنند. در جراحی رباتیک تنها سه سوراخ به قطر یک سانتیمتر در بدن بیمار به جای شکاف 15 ساتی متری ایجاد می‌شود.
  • این مسئله باعث می شود که خونریزی بسیار کمتری رخ دهد و دوره نقاهت بیمار کوتاه‌تر ‌شود.
  • همچنین با اضافه شدن ابزارهای کمکی نظیر دوربین های کیفیت بالا اطلاعات بیشتری در اختیار جراحان قرار می‌گیرد.
  • امکان کنترل بهتر، حرکات دقیق تر و سرعت مناسب حرکات در این نوع جراحی فراهم شده است.
  • دقت انجام عمل جراحی رباتیک بیشتر است.
  • دید جراح از داخل شکم واضح تر و درک بهتر به دلیل دید سه بعدی دارد. دید سه بعدی در این جراحی درک مناسبی را از تمامی ارگان های لگنی برای متخصص جراح فراهم می کند و در نتیجه دید جراح در مقایسه با لاپاراتومی بسیار بیشتر است.
  • کنترل ابزارها در جراحی روباتیک بهتر از جراحی لاپاراسکوپی معمولی می باشد زیرا ابزارها در جراحی رباتیک در هر جهتی که دست جراح حرکت می کند قادر به حرکت خواهد بود.
  • جراحی روباتیک در مقایسه با لاپاراتومی کم تر تهاجمی است.
  • برش های کوچکی طول جراحی ایجاد می شوند که ظرف 1 تا 2 هفته بعد بهبود می یابد اما جراحت ناشی از برش های بزرگ لاپاراتومی برای بهبود به 4 تا 6 هفته زمان نیاز خواهد داشت.  

معایب

  • جراح احساس لمس کمتری از بافت ها دارد.
  • محدودیت حرکت زمانی که از چند بازوی رباتیک همزمان استفاده شود، وجود دارد.
  • از آنجایی که جراح باید بازوهای رباتیک را کنترل کند، موقعیت کمتری برای استفاده از دستیار جراح در طول جراحی وجود دارد.
  • این نوع جراجی گران قیمت است. هر عمل رباتیک حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار یا بیشتر برای هر بیمار هزینه دارد. به همین دلیل استفاده از جراحی هوشمند رباتیک در کشورهای در حال توسعه مورد توجه قرار نگرفته است.
  • زمان انجام جراحی با کمک ربات ممکن است کمی طولانی تر از لاپاراسکوپی معمولی یا لاپاراتومی باشد. این افزایش زمان جراحی به معنی افزایش زمان بیهوشی و افزایش عوارض برای بیمار است.

کاربردها

کاربردها جراحی رباتیک در تخصص زنان و زایمان عبارتند از:

  • برداشتن توده های آندومتریوز
  • برداشتن توده های لگنی
  • هیسترکتومی
  • میومکتومی
  • درمان های انکولوژیک
  • درمان بی اختیاری ادراری
  • ترمیم لوله های فالوپ

به این نکته توجه داشته باشید که انجام جراحی رباتیک برای همه بیماران توصیه نمی شود. تصمیم گیری بر اساس سابقه جراحی فرد، نوع بیماری، شکل لگن و تجربه جراح انجام می شود. حتی زمانی که فرد کاندید مناسبی برای انجام جراحی با کمک ربات باشد باز هم ممکن است به دلایل مختلفی امکان انجام این جراحی وجود نداشته باشد.

آینده جراحی رباتیک چیست؟

با ادامه رشد و پیشرفت رشته جراحی روباتیک، بسیاری از انواع جراحی به کمک ربات در حال توسعه هستند. به طور کلی، توسعه سیستم‌های رباتیک جراحی، مرزهای آنچه را که قبلاً در جراحی با کمک ربات امکان‌پذیر می‌دانست، جابه‌جا می‌کند، بدون شک اثبات جراحی روباتیک نقش مهمی در زمینه پزشکی برای سال‌های آینده خواهد داشت.

atiati

دیدگاهتان را بنویسید

پست بعدی

گفتاردرمانی از راه دور و فناوری ها ونحوه تدوین برنامه

چ اکتبر 5 , 2022
گفتاردرمانی از راه دور و فناوری های مورد استفاده ونحوه […]
گفتاردرمانی از راه دور فناوری برنامه

سردبیر

دکتر رضا اسدی

من یکی از بزرگترین اهداف همیشگی ام، ترویج شیوه زندگی سالم بوده است. این کار را با آموزش سلامت به بیمارانم آغاز کردم و سپس در فضای مجازی آن را توسعه دادم.

ضبط پیام صوتی

زمان هر پیام صوتی 5 دقیقه است